Italië woedend over vrijspraak piloot VS

Een Amerikaanse krijgsraad heeft de piloot vrijgesproken die een jaar geleden de kabel van een skicabine in de Dolomieten raakte en daarmee de dood van twintig wintersporters veroorzaakte. In Italië is met verbijstering en woede gereageerd op het besluit.

Een jury van acht mensen op de mariniersbasis in Camp Lejeune, North Carolina, verwierp de beschuldigingen van doodslag en grove nalatigheid tegen de piloot, de 31-jarige kapitein Richard Ashby. Van Italiaanse zijde komt kritiek dat het onderzoek te beperkt is geweest. Rome pleit voor herziening van de internationale afspraken voor dergelijke gevallen, die het mogelijk maakten dat de Amerikaanse piloot in eigen land werd berecht.

Volgens de aanklager had de piloot op een trainingsvlucht te hard en te laag gevlogen, en had hij daardoor met een vleugel van zijn toestel de kabel doorgesneden van de cabinelift op ongeveer honderd meter boven een dal bij het stadje Cavalese. De cabine stortte tientallen meters naar beneden. Geen van de twintig inzittenden overleefde de val. Het ging om een Nederlandse vrouw, zeven Duitsers, vijf Belgen, drie Italianen, twee Oostenrijkers en twee Polen. In België is met woede en ongeloof gereageerd op wat familieleden van slachtoffers een ,,Amerikaans onderonsje'' noemen.

De advocaat van de piloot sprak van een tragisch ongeluk waaraan zijn cliënt geen schuld had. Hij wees erop dat de kabelbaan niet stond op de kaarten die de piloot had meegekregen. Ook waren er problemen met de hoogtemeter aan boord van het toestel. De jury van de krijgsraad steunde deze lezing.

,,Dit is een verontrustend vonnis dat veel zorgen wekt'', zei premier Massimo D'Alema, die op officieel bezoek is in de Verenigde Staten en vandaag president Clinton zou ontmoeten. ,,Ik probeer nu te begrijpen of dit vonnis iedere verantwoordelijkheid opheft of dat de militaire rechters van mening zijn dat de verantwoordelijkheid elders ligt.''

De Italiaanse officier van justitie die zich met de ramp heeft beziggehouden, Bruno Giardina, zei dat de uitspraak te verwachten was, gezien het feit dat de Amerikanen de verantwoordelijke officieren bewust buiten het onderzoek hebben gehouden. Als het proces in Italië was gehouden, had Giardina niet alleen de vier inzittenden van het toestel, maar ook drie officieren van de Amerikaanse basis Aviano in de beklaagdenbank willen zetten.

In Italië wordt van veel kanten gepleit voor herziening van het verdrag van Londen, dat het mogelijk maakt om militairen op buitenlandse missies in hun vaderland te berechten. Volgens de voorzitter van de Kamercommissie voor Defensie, Valdo Spini, was er geen reden om de betrokkene niet in Italië te berechten. ,,In dit geval was er geen sprake van oorlog en was het geen zaak van nationale veiligheid,'' zei Spini.

Volgens Giardina en inwoners uit het gebied vlogen Amerikaanse piloten regelmatig veel lager dan met de lokale autoriteiten was afgesproken. Dat zou zijn gebeurd op aansporing van de leiding op de basis Aviano, om de piloten te trainen in het ontduiken van radar. Een woordvoerder van het Pentagon zei gisteren dat dergelijke vluchten op lage hoogte niet meer worden uitgevoerd.

De kleine communistische partij wil opnieuw de Amerikaanse bases in Italië ter discussie stellen, maar daarvoor is geen breed politiek draagvlak. De bases zijn belangrijk voor acties in Bosnië en Kosovo. Die van Aviano, in het noordoosten van Italië, is op dit moment de grootste Amerikaanse basis in Europa.