Delft gaat aan de slag met aanleg van spoortunnel

Na jaren touwtrekken krijgt Delft van het kabinet 360 miljoen gulden voor de aanleg van een spoortunnel. Dat bedrag was eerder bestemd voor de aanleg van het laatste stuk van de A4. Delft is blij, maar die 360 miljoen is niet genoeg.

De koffiekopjes rinkelen bij elke klap van de heipaal. Vanuit zijn kantoor in het Jongenshuis in Delft kijkt wethouder Rik Grashoff (GroenLinks) uit op de bouwput van een nieuwe parkeergarage. Het is een bescheiden project in vergelijking met de plannen die op tafel liggen. Over vijf jaar moet even verderop de eerste paal geslagen worden van een bijna twee kilometer lange spoortunnel. De tunnel komt in de plaats van het spoorviaduct dat de stad nu in tweeën deelt.

Delft vecht al jaren voor een tunnel. Bij de bouw in 1965 was het spoorviaduct een prachtige oplossing voor de lange files bij de spoorwegovergangen in het centrum. Maar de afgelopen dertig jaar is het treinverkeer meer dan verdubbeld. Dagelijks denderen nu zo'n 250 treinen dwars door de binnenstad: ongeveer één trein per vijf minuten in beide richtingen.

Delft zucht onder de geluidhinder, en het viaduct met zijn twee sporen is ook een flessenhals in de verbinding tussen Amsterdam en Dordrecht die verder grotendeels viersporig is. ,,Om die reden stoppen tegenwoordig al minder treinen in Delft, terwijl de spoorwegen zelf aangeven dat er voldoende aanbod van reizigers is'', zegt Grashoff. De plannen voorzien daarom in een tunnel met vier sporen, zodat intercity's de stoptreinen kunnen passeren.

Ondanks de opeenstapeling van problemen slaagde de gemeente er niet in de achtereenvolgende ministers van Verkeer en Waterstaat te overtuigen van de noodzaak van een spoortunnel. Het gemeentebestuur zette een lobbyist aan het werk en bestookte het departement met een onderzoek van de `eigen' technische universiteit over de haalbaarheid van de tunnel. Ook wezen de Nederlandse Spoorwegen al eind jaren tachtig op het dichtslibben van de spoorlijn tussen Rotterdam en Den Haag.

Eind december leek het jarenlang aandringen eindelijk te worden beloond. Bij de behandeling van het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport schaarde een meerderheid in de Tweede Kamer zich achter een motie om het gereserveerde geld voor de aanleg van de A4 Midden-Delfland te besteden aan verbetering van het spoor bij Abcoude en aan de bouw van een spoortunnel in Delft. In de gemeenteraad, die op dat moment in vergadering bijeen was, klonk applaus. ,,Bij uitzondering had ik mijn draagbare telefoon aanstaan tijdens de vergadering, zodat ik de stemmingen in de Kamer kon volgen'', zegt Grashoff.

Vorige week vrijdag kwam het verlossende woord. Het kabinet heeft gehoor gegeven aan de motie, zodat er in 2005 een bedrag van 360 miljoen gulden beschikbaar komt voor de tunnel. Daarmee gaapt er overigens nog een gat van ten minste 540 miljoen gulden. Volgens de laatste ramingen zal de bouw 900 miljoen gulden kosten en sommigen verwachten dat de tunnel uiteindelijk nog wel eens flink duurder kan worden. Wethouder Grashoff is echter vol vertrouwen. Sloop van het spoorviaduct levert ruimte op voor circa 1.600 nieuwe woningen. ,,Ook hebben Provinciale Staten van Zuid-Holland gezegd dat ze geld willen steken in het project. Daarnaast zullen we opnieuw met de minister om de tafel moeten gaan zitten. Ook de minister zal begrijpen dat de 360 miljoen vooral een goed begin is'', zegt Grashoff.

Inmiddels heeft de gemeente Delft de Catalaanse stedenbouwkundige Joan Busquets gevraagd een plan te maken voor de herinrichting van de spoorzone. Grashoff hoopt de eerste schetsen in april te ontvangen, zodat de gemeenteraad in de zomer al een besluit kan nemen. ,,Door de vele procedures die doorlopen moeten worden, kosten ingrepen in de ruimtelijke ordening altijd veel tijd. Daarom hebben we ervoor gekozen alvast voor te sorteren, zodat we direct aan de slag kunnen als het geld er eenmaal is.''

Een flink deel van de spoortunnel zal bekostigd moeten worden uit de publiek-private samenwerking tussen de gemeente Delft en bouwonderneming Ballast Nedam. Beide partijen hebben inmiddels een intentie-overeenkomst gesloten voor de bouw van kantoren, woningen en voorzieningen in het huidige stationsgebied. Voorwaarde is dat bij de bouw meteen ook het eerste stuk van de spoortunnel wordt aangelegd. De komende maanden worden de plannen verder uitgewerkt en zal ook moeten blijken of een en ander financieel haalbaar is. Grashoff: ,,Als we er met Ballast Nedam uitkomen, kunnen we in 2002 alvast beginnen. Mocht het toch nog fout gaan, dan maken we van dat stuk spoortunnel desnoods een parkeergarage.''