Crisis in biljartwereld nog lang niet bezworen

Nog geen twee jaar na de verbroedering tussen de amateurs en de profs blijkt de crisis in de biljartsport nog lang niet voorbij. De spelers krijgen steeds minder geld, de sponsors beramen alternatieve plannen.

Na lang aarzelen heeft Dick Jaspers deze week alsnog besloten naar Seoel te reizen, waar over twee weken het eerste wereldbekertoernooi voor driebanders wordt georganiseerd. Jaspers moet zijn vliegticket naar Zuid-Korea zelf betalen, maar hij leeft in de prettige omstandigheid dat zijn sponsors financieel kunnen bijspringen. Over het inschrijfgeld en de hotelovernachtingen hoeft hij zich evenmin zorgen te maken. Deze kosten komen alsnog op rekening van de mondiale biljartbond UMB. ,,Ik heb de ambitie om wereldkampioen te worden. Voor het geld had ik het niet hoeven doen'', verklaart Jaspers zijn besluit.

Voor zijn dorpsgenoot Gerwin Valentijn wegen de sportieve belangen niet op tegen de zakelijke beslommeringen. De stratenmaker uit Sint Willebrord ontbeert de sponsors die fullprof Jaspers financiële zekerheid bieden. Valentijn staat tiende op de wereldranglijst, maar hij kan deze positie in Seoel niet verdedigen. Volgens Jaspers is Valentijn het slachtoffer van de dalende winstpremies en de stijgende reiskosten. ,,Driebanden is beslist geen vetpot meer. Ik heb ook tien jaar moeten ploeteren voordat de sponsors in de rij stonden'', verwoordt Jaspers de structurele problemen van een beginnende profbiljarter.

Jaspers dankt zijn bevoorrechte positie aan zijn privésponsor Minolta en zijn clubsponsor ISMS. Dit managementbureau uit Hoofddorp financierde in december vorig jaar het wereldbekertoernooi in Roermond. Directeur Ron Abdoelhafiezkhan van ISMS kwam in de Limburgse stad in aanvaring met Cor van Erp, de grote baas van de mondiale organisatie voor profbiljarters BWA. Abdoelhafiezkhan ergerde zich aan ,,de gebrekkige commerciële samenwerking'' met de BWA en besloot zijn eigen plan te trekken. Hij wil zowel in Nederland als in België vijf toernooien organiseren voor de beste acht driebanders ter wereld.

En weer ondervindt Valentijn, tiende op de ranking, de nadelen van een subtopper. ,,Ik train me het leplazarus maar op deze manier kan ik beter meteen stoppen'', reageert hij op de plannen van ISMS. Jaspers is gematigd optimistisch. Vanwege zijn contract met de BWA uit hij zijn ongenoegen in voorzichtige bewoordingen. ,,Ik ben benieuwd waar dit allemaal toe leidt. Meneer Abdoelhafiezkhan heeft grote plannen met de biljartsport. Ik hoop dat hij ze kan verwezenlijken.'' En dan feller. ,,Maar ik vrees dat het gezeik nog niet voorbij is. Sinds ik in 1990 prof ben geworden, heb ik alleen maar problemen meegemaakt.''

Jaspers doelt op de onverzoenlijke standpunten van de amateurbonden en de profbonden. Zij konden het niet eens worden over de wedstrijdkalender en de deelnemerslijst. Met als gevolg dat de profs werden uitgesloten van amateurwedstrijden en omgekeerd. Pas na bemiddeling van de Nederlandse politicus Ed Nijpels kwamen beide partijen twee jaar geleden tot overeenstemming. Sindsdien hebben de UMB en de BWA een verstandshuwelijk. De profs klagen tegenwoordig over dalende prijzengelden en te grote kwaliteitsverschillen met de meeste amateurs. Maar de profs zijn niet machtig of mondig genoeg om de organisatie in hun voordeel te veranderen.

Zakenman Abdoelhafiezkhan is deze week herstellende van een dotterbehandeling. Hij wordt verbaal bijgestaan door zijn vriend en clubgenoot Ruud de Graaf, een jongere broer van tv-commentator Ben de Graaf. Ruud de Graaf spreekt namens ISMS als hij de kritiek op het functioneren van de BWA ter sprake brengt. ,,Wij willen iets betekenen voor de biljartsport, maar we worden constant tegengewerkt door meneer Van Erp en zijn vrienden. Zij hebben hun eigen sponsorbelangen en doen aan belangenverstrengeling. Daarom dagen we hen nu uit met onze eigen plannen. Een beetje anarchistisch moet je wel zijn in deze puinhoop.''

Ruud de Graaf bekritiseert ook de spelers, die zich zouden laten ringeloren door de wetten van de BWA. ,,Jongens als Jaspers hebben een wurgcontract getekend waarvan ze niet eens kunnen leven. Tegelijkertijd vergooien ze al hun rechten. Tien jaar geleden verdienden ze nog vijftigduizend gulden bij een overwinning. Tegenwoordig is dat nauwelijks tienduizend gulden. Straks gaan ze alleen voor een beker naar Seoel! Nog even en we belanden weer in het tijdperk-Ceulemans die moest pronken met een volle prijzenkast.''

Voor Cor van Erp zijn de plannen van ISMS niet concreet genoeg om adequaat te reageren. Hij wacht op de definitieve voorstellen van Abdoelhafiezkhan, die gisteren uit het ziekenhuis werd ontslagen. ,,Hij heeft de storm in bed doen oplaaien'', zegt Van Erp met een cynische ondertoon. ,,Maar ik ben altijd bereid te praten. Ik zie hem niet als een concurrent. Hoe meer biljartliefhebbers, hoe beter.''