Vlaams voorstel staatshervorming schokt de Walen

Vlaamse politici streven voortdurend naar meer autonomie, tot ongenoegen van de Walen. Het is de vraag of nieuwe voorstellen voor staatshervorming het zullen halen.

Een opvallend kenmerk van de Belgische politiek is dat voortdurend het voortbestaan van het land ter discussie wordt gesteld. Onder het motto `wat we zelf doen, doen we beter' pleiten Vlaams-nationale partijen als Volksunie en Vlaams Blok, maar ook flamingante politici van de regerende Christelijke Volkspartij, er telkens opnieuw voor dat er meer bevoegdheden worden overgeheveld van de federale regering naar de gemeenschappen en gewesten. Waarop Franstalige partijen steevast protesteren dat de Belgische overheid niet verder mag worden uitgehold. De deelregeringen zijn al verantwoordelijk voor onder meer onderwijs, cultuur, milieu en ruimtelijke ordening.

In de aanloop naar de parlementsverkiezingen in juni laait de discussie over meer autonomie voor Vlaanderen weer in alle hevigheid op. In het Vlaams parlement werd gisteren gestemd over de eisen voor een volgende ronde in de staatshervorming. Maar de rangen waren minder gesloten dan Vlaamse nationalisten hadden gewild. De Socialistische Partij, de op twee na grootste, schaarde zich niet achter alle eisen van CVP, Volksunie en de Vlaams liberale partij VLD.

Om toch enige Vlaamse eensgezindheid tentoon te spreiden, werden de eisen gesplitst in vijf aparte resoluties waarover per stuk werd gestemd. De socialisten stemden met CVP, VLD en VU mee voor ruimere fiscale autonomie voor Vlaanderen, dat nu zo'n 10 procent van de belastingen zelf int. Ze konden zich ook vinden in de eis dat Vlaanderen (nu nog een gewest en een gemeenschap) een deelstaat moet worden en dat het meer zeggenschap over Brussel moet krijgen.

Maar de socialisten stemden niet in met het voorstel de financiering van gezondheidszorg en kinderbijslag over te hevelen naar de gemeenschappen. Ook Franstalige politici hebben zich steeds verzet tegen dit plan, dat hun veel geld zou kosten. ,,We zijn overtuigde Vlamingen maar ook overtuigd sociaal'', verdedigde SP-parlementsvoorzitter De Batselier zich tegen de dreigende beschuldiging een slechte Vlaming te zijn. Ontevreden over de afzwakking van de eisen, verliet de fractie van het extreem-rechtse Vlaams Blok (volgens de laatste peilingen goed voor 15 procent van de Vlaamse stemmen) vóór de stemming het parlement.

Het eisenpakket gaat veel te ver voor Franstalig België, dat een nieuwe ronde in de staatshervorming als een bedreiging beschouwt. ,,De Vlaamse wapens zijn klaar voor de Noord-Zuid schok'', kopt vandaag de Brusselse krant Le Soir. De voorzitter van de Parti Socialiste, de grootste partij in Wallonië, had afgelopen weekeinde al laten weten: ,,C'est onbespreekbaar.''

Vlaams minister-president Vanden Brande noemt de resoluties een ,,perspectief waarin alle fracties een verdere hervorming van de staat zien''. Maar binnen zijn eigen CVP loopt niet iedereen warm voor weer een hervorming van het staatsbestel, terwijl de ingrijpende veranderingen van 1993 nog nauwelijks zijn verwerkt. CVP-premier Dehaene heeft laten weten dat wat hem betreft de nieuwe wijzigingen minimaal zullen zijn. Ook de Vlaamse burgers lijken zich nauwelijks te bekommeren om de staatshervorming. Volgens opiniepeilingen vinden ze dat politici zich veeleer moeten bezighouden met zaken als werkgelegenheid, criminaliteit en sociale zekerheid.