Van leeghoofd tot grote winnaar

De grote winnaar van de verkiezingen in Zeeland is een buitenbeentje in de provinciale politieke arena.

Niet omdat hij geen bekendheid geniet. Als eenmansfractie stal hij in het verleden regelmatig de show tijdens debatten. Maar niet omdat hij in de smaak valt bij collega-Statenleden. Rinus Stoffels, lijsttrekker van de nieuw opgerichte Partij voor Zeeland, werd de afgelopen vier jaar onder meer uitgemaakt voor leeghoofd en populist. Zijn partij-in-wording zou `een partij van ontevredenen' zijn.

En toch was het juist de ex-CDA'er Stoffels die gisteravond vanuit het niets vier van de 47 zetels in de wacht sleepte. Beheerst en soeverein volgde hij de verrichtingen op het scorebord in het Middelburgse provinciehuis. ,,Stoffels is een waardige speler in het Zeeuwse politieke krachtenveld geworden'', moest zelfs zijn grootste criticaster, PvdA-lijsttrekker Daan Bruinooge, erkennen. En dat na een voor hem frustrerend avondje: de PvdA bleef steken op een teleurstellende derde plaats.

De Partij voor Zeeland is een combinatie van de voormalige Zeeuws-Vlaamse Volkspartij - een partij van en voor Zeeuws-Vlamingen die zich stiefmoederlijk behandeld voelen door de Zeeuwse eilanders en de nationale politiek - en de eenmansfractie Stoffels. De twee deelpartijen namen de afgelopen maanden geen opvallende politieke standpunten in en in die zin mag het grote succes van de `onafhankelijken' verbazingwekkend worden genoemd.

Zelf schrijft de kersverse lijsttrekker de overwinning toe aan ,,het menselijke gezicht'' van zijn partij. Stoffels en de zijnen deelden in een paar weken tijd 6.000 appels uit op markten en in winkelcentra. Zijn verkiezingspamflet was naar eigen zeggen ,,kernachtig en zonder veel poeha''. ,,De burger wil korte lijntjes met de politiek. Aan die wens probeert mijn partij gehoor te geven.''

De Partij voor Zeeland is niet de enige provinciale Zeeuwse partij die winst boekte. Ook het nieuwe GroenLinks/Delta Anders verraste vriend en vijand. Haalden de twee milieupartijen vier jaar geleden nog ieder een zetel, nu kwamen zij gezamenlijk met 8,4 procent van de stemmen op vier uit.

Twee weken geleden merkte lijsttrekker Frans van Kollem - `mijn partij is geen splinterbeweging' - in een interview met dagblad BN/De Stem al op dat ,,het groene front aan macht en invloed wint in Zeeland''. De joviale voorman kon zijn vreugde over de winst (die hij grotendeels wijdde aan `het Rosenmöller-effect') gisteren nauwelijks verhullen. ,,Over vier jaar kan niemand meer om ons heen'', sprak de lijsttrekker gisteren euforisch.

Ook de traditioneel sterke SGP-fractie mocht niet klagen. De partij won een zetel en vertegenwoordigt daarmee nu bijna 15 procent van de Zeeuwse kiesgerechtigden. Lijsttrekker Wim Kolijn, die al enige tijd op een zetel in het college van Gedeputeerde Staten aast, gaf aan dat het hem nu echt ernst is. ,,Het is onze plicht bestuursverantwoordelijkheid te nemen.''

En daarmee raakte de SGP-lijsttrekker een gevoelige snaar: de nimmer tanende macht van de landelijke partijen in het college. Want hoe wrang ook: de verliezende partijen PvdA, CDA en VVD zullen waarschijnlijk geen moeite hebben hun college-zetels te behouden. Al wilden de lijsttrekkers Hennekeij (VVD), Bruinooge (PvdA) en Coppoolse (CDA) wilden gisteravond `niet vooruitlopen op de zaken'.

Maar tussen de regels door lieten zij duidelijk blijken tevreden te zijn over de eigen verrichtingen. Stoffels' pleidooi voor meer verscheidenheid in het college werd hoofdschuddend aangehoord. ,,Er zijn meerdere opties mogelijk met deze uitslag'', reageerde Coppoolse ten slotte, ,,maar het ligt toch het meest voor de hand dat wij op de oude voet verder gaan.''