Luizen in de pels

Van een voorspelde nek-aan-nekrace tussen de VVD en de PvdA was in Zuid-Holland geen sprake. De VVD, die weliswaar vier zetels verloor, staat acht zetels `los' ten opzichte van de huidige coalitiegenoten PvdA en CDA. Maar de VVD moest in enkele gemeenten een groot deel van haar aanhang prijsgeven. In de Haagse randgemeenten haalden de Onafhankelijken Zuid-Holland - ook wel de anti-annexatie partij genoemd - soms meer dan 30 procent van de stemmen. Het leverde de nieuwe partij één zetel op.

D. Jense, lijstrekker van de partij, voerde samen met tientallen andere bestuurders uit de randgemeenten het afgelopen jaar een felle campagne tegen de plannen van de provincie die het Haags grondgebied wilde uitbreiden. Een besluit in de Staten werd nooit genomen, omdat de rechter het verbood. Het dossier ligt bij minister Peper (Binnenlandse Zaken). Maar de bewoners in de randgemeenten hebben met het verkiezen van de Onafhankelijken toch nog een daad gesteld. Jense: ,,We moeten meer naar de burgers gaan luisteren. Nu we meer invloed hebben, kunnen we een luis in de pels worden.''

Een andere nieuwkomer is T. Jansen van Nederland-Mobiel met één zetel. Hij dicht zichzelf een ,,horzelfunctie'' toe. De A4 noemt hij ,,de levensader voor heel Nederland'' die zo snel mogelijk moet worden doorgetrokken tot Antwerpen.

Even verderop komt de 19-jarige Driek van Vugt uit Leiden binnengelopen. Hij kraait van plezier. Hij zal vrijwel zeker als nummer twee van de SP in de Eerste Kamer worden verkozen. ,,Ik ben absoluut zelf niet in staat om wetten juridisch te toetsen, maar daar doe ik het ook niet voor. Ik zal proberen het debat te voeren en de jongeren moeten op de agenda worden gezet. We zullen dat zooitje daar eens flink gaan opschudden.'' De SP groeide van 2 naar 3 zetels.

De verkiezing van de nieuwe partijen zal vrijwel zeker niets veranderen aan de samenstelling van het huidige college waarin de VVD (3), de PvdA (2) en het CDA (1) zitting hebben. Vier jaar geleden kwam het CDA in het college, maar moest toen accepteren dat het een gedeputeerde minder kreeg dan de PvdA terwijl die partij minder Statenleden had. CDA-lijsttrekker J. Heijkoop: ,,Wat mij betreft zal dat dit keer niet nog een keer gebeuren''. Een college met zeven gedeputeerden waarvan drie voor de VVD en twee voor de PvdA en CDA lijkt het meest voor de hand te liggen.

De Haagse burgemeester Deetman liep als een tevreden gast rond. ,,Het CDA krabbelt weer op. Als er chagrijn in het kabinet is, dan levert dat altijd winst op voor anderen.''

Ook GroenLinks boekte een forse winst: van vier naar acht zetels. Lijstrekker M. Vissers: ,,We moeten gaan kiezen voor het openbaar vervoer. Er is hier veel te lang lobby gevoerd voor de A4. Het signaal dat de kiezers afgeven is groen.'' GroenLinks acht het zelfs niet uitgesloten dat de VVD buiten het college wordt gehouden en dat de CDA, PvdA, D66 en GroenLinks deel zullen uitmaken van het nieuwe provinciebestuur.

D66 (van 8 naar 5) gelooft daar niet in. ,,Nee, het college blijft zoals het nu is'', zegt lijsttrekker M.H. Klijnsma. ,,Ik was voorbereid op een nederlaag. We zullen vier jaar met de handen vrij in de oppositie gaan.''

Commissaris van de koningin J. Leemhuis-Stout is een tevreden gastvrouw. ,,Ik constateer evenwicht in de Staten. Het college is nu leuk. Ik hoop dat dat zo blijft.'' De lage opkomst past volgens Leemhuis bij een dalende trend van de laatste jaren. ,,We moeten ouderwets de vaderlandse geschiedenis terugbrengen op school. Mensen moeten weer leren wat het is om een volksvertegenwoordiger te kiezen.'' Op een beeldscherm wordt even later een filmpje van de 19-jarige Van Vugt in de Eerste Kamer getoond. ,,In wat voor een bejaardenhuis ben ik nu terecht gekomen?'', vraagt hij zich hardop af.