Emotionele afrekening

Uiteindelijk was het wachten op Raalte. De ambtenaren ter plaatse hadden het gemeentehuis om tien uur op slot gedraaid, waren vergeten de uitslag door te geven aan Zwolle en bleken vervolgens niet van zins naar het stembureau terug te keren om de wachtenden in het provinciehuis alsnog op de hoogte te stellen van de gemeentelijke uitkomsten. De burgemeester moest hoogstpersoonlijk ingrijpen om de uitslagen toch nog in Zwolle te krijgen.

Toen was het al na twaalven. Niet dat de uitkomsten van Raalte iets veranderden aan de uitslag, zoals die al rond half elf bekend was. De verkiezingen leverden in Overijssel winst op voor GroenLinks, PvdA, CDA en SP (dat met twee zetels de staten binnenkomt) en verlies voor D66 en VVD.

GroenLinks, dat van twee naar vijf zetels gaat, toonde zich bij monde van lijsttrekker L. Docter ,,heel blij''. GroenLinks won vooral in de steden. Zoals Hengelo (de enige stad in Overijssel waar de partij een wethouder heeft). De aanhang in de stad verviervoudigde en maakte van GroenLinks in grootte de vierde partij. Volgens Docter is de winst voor een belangrijk deel te danken aan de ,,positief-kritische uitstraling die de partij steeds heeft gehad''. Hij zei dat de winst verder is te danken aan de ,,kwaliteit van de lokale bestuurders''.

Anderen betwijfelden het belang van de regionale politiek. Gedeputeerde J. Kristen van de PvdA, die zijn zetelaantal zag stijgen van elf naar twaalf, was van mening dat de landelijke politiek de keuze van de kiezers heeft bepaald – en dat deed hem pijn. ,,Ik ben in de afgelopen campagne van gemeente naar gemeente, van bijeenkomst naar bijeenkomst gerend. We hebben de afgelopen vier jaar als college van CDA, PvdA en VVD van alles bereikt. We hebben bijvoorbeeld de Hanzelijn, de spoorlijn van Overijssel naar de Randstad, erdoor weten te drukken. We hebben veel geld beschikbaar gesteld voor de streekcultuur. Maar de mensen zien het niet. En ik weet ook niet hoe het anders moet. Je kunt niet nog harder lopen; je moet ook aan je waardigheid denken, anders word je een anekdote van jezelf.'' Kristen was niet echt blij met de zetel winst. Hij had eigenlijk gehoopt op 15 zetels.

De leden van de VVD liepen wat stilletjes rond op de drukbezochte verkiezingsbijeenkomst. ,,Een droeve uitslag'', vond de een, ,,treurig en slecht'', vond een ander. Ook gedeputeerde N. Gerzee vond het jammer dat zijn partij terugviel van vijftien naar twaalf zetels. Volgens Gerzee was dat voor een deel te wijten aan het kabinet, dat zo lang doet over het afronden van de gemeentelijke herindeling (met name in Twente), als gevolg waarvan de burger nu de provinciale politici ,,emotioneel afrekenden op de komst van Twentestad''. Gerzee had de vorming van Twentestad, de geplande samenvoeging van Hengelo, Enschede en Borne, in portefeuille. ,,Als het kabinet dat sneller had afgewikkeld, waren de emoties weggeweest.'' Dat er nog altijd emoties waren, bleek wel uit het referendum dat Hengelo tegelijkertijd met de Statenverkiezing hield: meer dan 90 procent was tegen.

Het CDA behaalde 22 zetels (één winst). Dat was naar verwachting, zei gedeputeerde M. Kamperman. ,,Ik heb in de campagne van de afgelopen weken gemerkt dat het CDA weer gewaardeerd wordt. Dat was vier jaar geleden wel anders. Toen moesten we leren oppositie voeren. Nu werd ons ook succes gewenst door mensen die niet op ons stemden.'' De provincie bruist volgens hem. We hebben allerlei dingen op poten gezet, we hebben een goede lobby in Den Haag en in Brussel. We waren de eerste met een gedegen grote-steden-beleid. Daar worden we nu voor beloond.''

Duidelijk werd dat het huidige college wil doorgaan. De verdeling van het aantal gedeputeerden kan nog een probleem opleveren: de VVD had twee gedeputeerden, maar heeft nu evenveel zetels als de PvdA (één gedeputeerde). Alle partijen lieten weten dat ,,we ook daar wel uitkomen''.