Dat gefriemel is voorbij

In de Groene Hart-gemeente Woerden (38.000 inwoners) wordt nu nog enthousiast gebouwd. Maar sinds gisteren is de vraag hoe lang dat nog kan doorgaan. VVD (drie zetels verlies) en CDA (één zetel winst) hebben nu voor het eerst sinds tien jaar geen absolute meerderheid meer in de Utrechtse Staten. Daarmee lijkt het platteland op slot te gaan voor de bouw van woningen en bedrijven.

PvdA-lijsttrekker J. van Bergen (één zetel winst) en zijn GroenLinks-collega R. Bijkerk (drie zetels winst), denken dat de soep niet zo heet gegeten wordt. ,,Voor een deel is het een schijndiscussie'', denkt Bijkerk. ,,Wij zetten in op de bouwmogelijkheden die er nog zijn binnen de bebouwde kom van de gemeenten. We moeten de groei zo sturen dat je de punten die de provincie zo aantrekkelijk maken, niet verspilt.''

Ook J. van Bergen ziet nog voldoende ruimte binnen de bestaande contouren. ,,Er is momenteel niet één gemeente die niet kan bouwen. CDA en VVD weten dat die ruimte er is. Ik weet zeker dat we daar uit kunnen komen.'' Het CDA is weliswaar een groot voorstander van meer ruimte voor de kleine kernen, maar lijsttrekker R. Robbertsen ziet hierin geen struikelblok.

Niettemin verwacht de PvdA'er Van Bergen dat natuur, landschap en openbaar vervoer bij de collegebesprekingen een hoofdpunt zullen vormen. Zijn partij had de afgelopen vier jaar slechts één gedeputeerde, terwijl de VVD (met drie gedeputeerden) en het CDA (twee gedeputeerden) domineerden. ,,Het staat voor mij vast dat er een programmatische verandering moet komen. Wij gaan nu voor twee gedeputeerden.''

Met de sterke winst van GroenLinks in de rug ziet Van Bergen ook mooie perspectieven voor het openbaar vervoer. Hij wil dat de provincie als voorfinanciering zelf geld steekt in het Randstadspoor. Dit is een metro-achtige verbinding via het bestaande spoor tussen de stad Utrecht en de omliggende gemeenten. ,,Als dat lukt, maken we een klapper. Het is een toets voor onszelf of we de prioriteit voor het openbaar vervoer serieus nemen.''

VVD-lijsttrekker en gedeputeerde C. van den Oosten is minder uitgesproken in zijn verwachtingen. Drie zetels verlies stemt hem niet somber. ,,Meer dan 25 procent van de inwoners van de provincie heeft op de VVD gestemd en in meer dan dertig gemeenten zijn we de grootste partij. Dat vind ik geweldig. Ik constateer dat we nog verreweg de grootste fractie in de Staten zijn.''

Over woningbouw op het platteland zal nog een stevige discussie moeten worden gevoerd, meent de VVD-lijsttrekker. ,,De kleine kernen mogen niet op slot.''

De verliezer van de avond, D66, dat terug moet van zeven naar vijf zetels, ziet toch nog enkele lichtpunten in de uitslag. ,,We hebben het beter gedaan dan de landelijke trend'', constateert J. Elbers. Ook het feit dat VVD en CDA niet langer een meerderheid hebben, is volgens hem pure winst. ,,Dat is goed voor het politieke debat.''

De leefbaarheid op het platteland wordt een hot issue, erkent burgemeester J. Janssen van Bunnik (14.000 inwoners) en voorzitter van de provinciale CDA-afdeling. Zijn gemeente, onder de rook van Utrecht, kan tot 2005 met de bouw van 670 woningen nog ruimschoots vooruit. ,,Dat is meer dan wat Zeist en Wijk bij Duurstede mogen bouwen. Ik kan me niet indenken dat alles op het platteland op slot gaat. Dit wordt hét item voor de komende jaren. De bestuurlijke reorganisatie en de gemeentelijke herindeling, al dat gefriemel is nu absoluut voorbij.''

De uitslag heeft in ieder geval één punt duidelijk gemaakt, meent Janssen. De provincie Utrecht zal als laatste provincie nu dan eindelijk toch regionale televisie krijgen. Tot nu toe kon de VVD met haar sterke positie in haar eentje de komst van regio-TV blokkeren. Dat zal nu niet langer meer lukken, verwacht Janssen. ,,We hadden hier inmiddels een museumachtige toestand bereikt.''