Dan maar commentator

GroenLinks is de grote winnaar geworden in Drenthe. Fractievoorzitter Klaas Blanksma behaalde met zijn partij vijf zetels. Een winst van drie ten opzichte van 1995. Glunderend liet Blanksma de uitslagen uit de verschillende gemeenten tot zich doordringen. Echt verbaasd was hij niet over de overwinning. De peilingen voorspelden al een fikse toename van het aantal Statenzetels.

Lachende tweede was de PvdA, al ging de partij er maar één zetel op vooruit. De partij is met 15 zetels de grootste, op ruime afstand gevolgd door de VVD met 11 zetels en het CDA met 10 zetels. Een gevoelige nederlaag voor de liberalen. In 1995 behaalde de partij nog 13 zetels. De christen-democraten gingen er gisteren een zetel op achteruit.

De uitslagenavond komt maar moeilijk op gang in het provinciehuis. Een dik uur na het sluiten van de stembussen komen de eerste mensen pas samen in de ontvangsthal. De Bardvillains proberen met swing en dixieland-muziek de zaal leven in te blazen.

,,Een groot deel van het publiek is op uitnodiging van commissaris van de koningin Relus ter Beek naar het provinciehuis gekomen. Het zijn vooral partijleden'', zegt PvdA'er Joost Prinsen. Om tien uur weet Prinsen dat hij met zijn 22 jaar het jongste Statenlid wordt. Maar echt geloven wil hij het nog niet. ,,Ik wil eerst de officiële uitslag onder ogen krijgen'', zegt hij twijfelend .

Hij is vooral opgelucht. Het campagne voeren is een aanslag geweest op lichaam en geest. ,,Slapeloze nachten heb ik gehad de afgelopen week'', legt hij uit. Op de vraag of hij als stemmentrekker is aangetrokken door de PvdA gaat hij niet in. Een minzaam lachje is het enige dat hij laat zien.

Intussen probeert de presentator van deze avond, Ed van Tellingen, op een geïmproviseerd podium de lijsttrekkers van de partijen op een licht provocerende manier uit hun tent te lokken. ,,Als u niet meer terugkeert, kunt u altijd nog solliciteren bij TV-Drenthe als commentator'', zegt hij tegen Siem van der Schoot, lijsttrekker van de Drentse Ouderen Partijen (DOP). Van der Schoot ziet het wel zitten om een journalistieke carrière te beginnen. Met gevoel voor humor doet hij dan ook een open sollicitatie. Uiteindelijk bleef het daarbij, want de DOP behield een zetel in Provinciale Staten. De provinciale Onafhankelijke Partij Drenthe (ODP) ging er daarentegen zelfs een zetel op vooruit.

D66 leed een zeer pijnlijke nederlaag met een verlies van twee zetels. De partij moet het doen met drie zetels. Volgens lijsttrekker Marga Kool komt dat doordat de partij op landelijk niveau onzichtbaar is gebleven. Ze is teleurgesteld, maar blijft optimistisch. ,,Het blijft een kwestie van geven en nemen.'' De kans om deel te nemen aan het nieuw te vormen college van Gedeputeerde Staten acht zij nog aanwezig.

Rond een uur of elf, als alle uitslagen binnen zijn, worden alle lijsttrekkers het podium opgeroepen voor een kort debat. Belangrijkste vraag is wie gaan deelnemen aan het college. De fractievoorzitter van de PvdA, Weggemans, houdt zich op de vlakte. ,,We gaan rustig achter gesloten deuren de besprekingen voeren'', vertrouwt hij Van Tellingen toe.

Met een paars viooltje staat toekomstig Statenlid voor GroenLinks Jan Langenkamp in het publiek. Hij luistert aandachtig naar het gissen hoe het nieuwe college eruit kan zien. Hij is blij, maar weet dat de onderhandelingen moeilijk worden. ,,Wij willen bijvoorbeeld absoluut geen uitbreiding van vliegveld Eelde zoals de PvdA voorstaat'', zo noemt hij een van de problemen die deelname van zijn partij aan het college kunnen dwarsbomen.

Weggemans laat het allemaal over zich heen komen. De PvdA is de grootste partij en gaat de lijn bij de onderhandelingen uitzetten. ,,En het is maar wie meegaat met ons'', zegt de fractievoorzitter met een grijns op zijn gezicht.