Wonden staan Mel Gibson heel sexy

Het verhaaltje van Payback (eenzame crimineel, na geslaagde overval verraden door maat en geliefde, neemt het op tegen misdaadsyndicaat om een relatief luttel bedrag dat hem toekomt terug te krijgen) komt u misschien bekend voor, evenals de namen van de meeste personages. De reden is dat dit regiedebuut van Brian Helgeland (de met een Oscar bekroonde scenarioschrijver van L.A. Confidential) gebaseerd is op dezelfde roman (The Hunter van Richard Stark) als John Boormans klassieke misdaadfilm Point Blank uit 1967. Trof Boorman ruim dertig jaar geleden al het verwijt dat zijn voornamelijk door slechte mensen bevolkte film amoreel was, Payback gaat nog een flink stuk verder, in de mate van gewelddadigheid en laconieke wraakzucht. De destijds door Lee Marvin vertolkte hoofdpersoon is een grimmige mensenhater zonder scrupules. Het wekt verbazing dat de doorgaans geharde, maar toch ook goedmoedige Mel Gibson nu deze rol wilde spelen, in een tevens door hem geproduceerde film.

Hoewel Payback geen erg prettige film is, door de overmaat aan opportunisme en seksueel getint sadisme die van Point Blank achteraf slechts kinderspel maken, betoont Helgeland zich wel een bezienswaardig vormgever. De handeling speelt zich af in een anonieme stad, die Metropolis heet, maar sterk op Chicago lijkt, waar alle lichte kleuren uit zijn weggefilterd en slechts afbladderende gebouwen van voor 1940 zijn blijven staan. De morsige en wanhopige toon van Gibsons solo-vendetta contrasteert ironisch met de ballades die Dean Martin op de geluidsband kweelt. Schurken worden zonder veel omhaal naar de andere wereld geholpen, ook al worden ze gespeeld door veteranen als Kris Kristofferson en James Coburn. Vanaf het openingsshot, waarin een louche dokter zonder verdoving een kogel uit zijn rug verwijdert, mag Gibson zich traditiegetrouw laten afrossen en pijnigen, want bloedige wonden staan de Australische ster zo sexy. Het is uitgesloten dat Payback een vergelijkbare status zal verwerven als Point Blank, want akelig ogende films zonder moraal zijn niet meer zo bijzonder. Je moet de makers van Payback wel nageven dat ze de grens weer een eindje verlegd hebben, voor een grote studiofilm met een courante superster in de hoofdrol.

Payback. Regie: Brian Helgeland. Met: Mel Gibson, Gregg Henry, Maria Bello, David Paymer, Bill Duke, Kris Kristofferson. In: 81 theaters.