Voetbaldroom van Zimbabwe spat uiteen

Zimbabwe zou in 2000 het Afrikaans kampioenschap organiseren. Omdat de faciliteiten ondermaats zouden zijn, is `Zim' het voetbaltoernooi ontnomen. Volgens bondscoach Clemens Westerhof is Zimbabwe slachtoffer van `ordinaire voetbalpolitiek'.

Clemens Westerhof kijkt vanuit zijn tijdelijke woonkamer, een suite op de achttiende verdieping van het Monamapatapa Hotel, uit over de stad en ziet dat het goed is. Zimbabwe is een lekker land, de kersverse Nederlandse bondscoach van The Warriors, ruim een maand aan het werk, krijgt er ,,een behandeling als een president'' zegt hij en het voetbal ,,valt niet tegen''. Na Nigeria (Afrikaans kampioen in 1994) en enkele tussenstops is Zimbabwe het tweede Afrikaanse land waar Westerhof zijn stiel wil uitleven: het van de grond af opbouwen van een team.

,,Technisch kunnen ze wel wat hier, maar de tactiek is Engels, dat moet eruit. De spelers pikken mijn oefenstof heel vlug op. En als het dan lukt, roep ik: `Verdomme jongens, het zit erin.' En dan krijg ik een gulle lach terug, een rij witte tanden in zo'n zwart gezicht, prachtig.''

Zimbabwe slaagde er nooit in de eindronde van het Afrikaans kampioenschap te bereiken, tot groot verdriet van de inwoners die volledig geobsedeerd zijn door voetbal. Het nationaal elftal, omschreven als een van de meest belovende van Afrika, was er vaak dicht bij, maar bleef telkens steken in de laatste wedstrijd. De verleende eer om het toernooi om de Africa Cup in 2000 te mogen organiseren garandeerde eindelijk de fel begeerde deelname.

Tot het land twee weken geleden wakker werd en ontdekte dat het slechts een droom was geweest. De Afrikaanse voetbalfederatie CAF was tot de conclusie gekomen dat de voorbereiding voor het toernooi nergens op leek. Met nog elf maanden te gaan was er volgens de CAF nog niets gedaan aan de verbetering van enkele stadions, bleek de telecommunicatie niet op peil en was de regering in gebreke gebleven om financiële ruggensteun te geven. Weg toernooi voor `Zim'. Een hele natie treurde en ging op zoek naar de schuldigen.

Leo Mugabe, de voorzitter van de Zimbabweaanse Voetbalbond ZIFA (een neef van president Robert Mugabe) wees meteen de beschuldigende vinger in de richting van het CAF-bestuur. Volgens Mugabe haalde Zimbabwe zich vorig jaar de woede van de CAF op de hals door bij een stemming over het voorzitterschap in de FIFA Sepp Blatter te steunen en niet de CAF-lieveling Lennart Johannson. Ook Clemens Westerhof vermoedt een vies spelletje en zegt dat de stadions in de hoofdstad Harare en in de tweede stad Bulawayo ,,pico bello'' zijn.

Dat moge zo zijn, de CAF noemt deze twee locaties ook niet in zijn verantwoording, maar de stadions in twee andere steden, Mutare en Kweke. In de onafhankelijke pers van Zimbabwe wordt deze mening van de Afrikaanse voetbalautoriteiten onderschreven. Waar gebouwd zou moeten worden in die steden ligt ,,slechts een berg modder en zand'', schrijft The Standard. Het blad wijst erop al een jaar geleden te hebben gewaarschuwd dat het mis zou gaan voor Zimbabwe en dat het toernooi naar elders zou gaan. Leo Mugabe reageerde toen met de woorden dat het ,,botte leugens'' waren. Het blad memoreert die woorden van de voetbalbaas nu fijntjes. Een andere krant, The Dispatch, schrijft in een commentaar: ,,De bond is de schuld van dit fiasco. We hebben genoeg van alle lullige smoesjes. De waarheid is dat Leo en consorten het land hebben laten stikken op de meest beschamende wijze. Weg met hen.''

Er gloort nog een sprankje hoop voor Zimbabwe. Volgende week zal op het hoogste CAF-niveau in Ghana opnieuw over de kwestie worden gesproken. En ditmaal hebben twee zwaargewichten van het Afrikaanse voetbal, Zuid-Afrika en Zambia, zich het lot aangetrokken van hun vermaledijde buurland. Als Zimbabwe het toernooi definitief wordt ontnomen, betekent het ook dat het land niet mag deelnemen aan het toernooi. De voorrondes voor de vijftien te vergeven plaatsen zijn al in volle gang en daaraan doet Zimbabwe uiteraard niet mee, `Zim' zou de zestiende deelnemer zijn. Maar het nieuwe gastland zou dat recht overnemen. Marokko lijkt een goede kans te maken op de organisatie. Indien de nieuwe organisator zich via de normale kwalificatie plaatst – wat in het geval van Marokko zeer aannemelijk is – dan zal waarschijnlijk het land dat in de voorrondes als zestiende eindigt mogen meedoen. Voor 15 maart valt een besluit over een nieuw gastland voor het toernooi om de Africa Cup.

Intussen heeft Clemens Westerhof laten weten dat hij in Zimbabwe zal blijven, Africa Cup of niet. De Arnhemmer beloofde de Zimbabweanen bij zijn komst gouden bergen en het is zijn eer te na om daarvan niets te realiseren. Nee, als Zimbabwe alsnog meedoet kan hij van dat land geen Afrikaans kampioen maken, laat staan wereldkampioen, maar een plaats bij de laatste vier van de Africa Cup èn een ticket voor de WK van 2002 stelde hij wel in het vooruitzicht. Zimbabweaanse commentatoren zeiden honend dat `The Dutchman' zich eerst maar eens zou moeten bewijzen. ,,Zijn woorden brengen onplezierige herinneringen naar boven. Twee van zijn voorgangers kraaiden dezelfde snoeverij uit. En ze faalden'', aldus sportcommentator Lloyd Mutungamiri.

Westerhof is niet bang voor loze beloftes. Hij heeft iets met Afrika en begrijpt de mensen. ,,Het leven is hier stukken beter dan in Nigeria. Daar kon je vanwege de berovingen de straat niet op, hier wel.''

Westerhof lonkt nu al naar Zuid-Afrika, waar hij eerder werkte als coach van de club Sundowns in Johannesburg. ,,Bafana Bafana, daar zou ik geen nee tegen zeggen. Zuid-Afrika heeft de infrastructuur, de organisatie en het talent. Ze hebben alleen iemand nodig die hun richting geeft om het af te maken. Dat land heeft de potentie verder te komen dan Nigeria.''