Uitslagen in 1995, verwachtingen in 1999

Wie komen er vanavond sterk uit de stembusstrijd voor de Provinciale Staten voren en wie zijn de verliezers? En hoe zat dat vier jaar geleden ook alweer?

Bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten, vandaag, staan 760 zetels op het spel. Dat is vier zetels meer dan in 1995: de Staten van Flevoland worden met vier zetels uitgebreid.

In 1995 wisselden 145 van de 756 zetels van partij (bijna 20 procent).

Grote winnaar in '95 was de VVD (van 116 naar 208 Statenzetels). De VVD nam de koppositie van het CDA over als grootste partij in de provinciale politiek.

Winst was er in 1995 ook voor ouderenpartijen (van 0 naar 33 zetels), voor de SP (van 1 naar 12 zetels), de kleine christelijke partijen (van 47 naar 53 zetels) en regionale lijsten (van 14 naar 17 zetels).

Verlies boekten in '95: CDA (van 257 naar 185 zetels), D66 (van 116 naar 67 zetels) en PvdA (van 166 naar 142 zetels).

GroenLinks bleef gelijk in '95 (36 zetels).

Winst en verlies in 1995

Het CDA verloor in totaal 72 Statenzetels, vooral in Noord-Brabant (min 12 zetels) en Gelderland (min 10). In Limburg, Zuid-Holland, Noord-Holland, Utrecht en Overijssel lag het verlies tussen 6 en 8 zetels. In Friesland, Flevoland, Drenthe en Zeeland was het verlies 1 à 3 zetels.

De PvdA verloor 24 Statenzetels, vooral in Zuid-Holland (min 4 zetels) en in Drenthe, Noord-Brabant en Limburg (min 3 zetels). In de overige provincies beliep het verlies 1 à 2 zetels.

D66 verloor 50 zetels. Bijna een derde van het verlies werd geboekt in Noord-Holland (min 8 zetels) en Zuid-Holland (min 7 zetels). In de overige provincies verloor D66 2 à 4 zetels.

De VDD won 91 Statenzetels. De grootste winst werd binnengehaald in Zuid-Holland (plus 13 zetels), Noord-Brabant (plus 12) en Noord-Holland (plus 11). In Limburg, Utrecht, Overijssel en Gelderland werden 6 tot 9 zetels gewonnen. De winst in Groningen, Friesland, Drenthe, Flevoland en Zeeland beliep 4 à 5 zetels.

GroenLinks bleef in vrijwel alle provincies gelijk. In Groningen werd een zetel verloren, in Utrecht werd een zetel gewonnen.

De winst van de ouderenpartijen (van 0 naar 33 zetels) werd vooral behaald in Noord-Brabant (5 zetels) en in Drenthe, Noord- en Zuid-Holland (4 zetels).

Verwachtingen 1999

Opiniepeilingen per provincie zijn niet beschikbaar. Op basis van onderzoek van het bureau Inter/View kunnen slechts voorzichtige voorspellingen worden gedaan.

Het CDA zal mogelijk, vergeleken met de Statenverkiezingen van 1995, opnieuw zetels moeten inleveren. Vergeleken met de Tweede-Kamerverkiezingen van vorig jaar zou het CDA wel beter kunnen scoren.

De PvdA zou zich in de provincies ruimschoots kunnen herstellen van de nederlaag in 1995, maar lijkt niet veel beter te kunnen scoren dan bij de Tweede-Kamerverkiezingen in 1998.

Stabilisatie voor de VVD in de Staten lijkt waarschijnlijk. Ten opzichte van de Kamerverkiezingen van vorig jaar is bescheiden winst mogelijk.

D66, bijna gehalveerd bij de Statenverkiezingen van 1995, gaat opnieuw (fors) verlies tegemoet.

GroenLinks kan in de Staten groter worden dan D66.

De kleine christelijke partijen blijven mogelijk stabiel.

Van de zetels voor ouderenpartijen zullen er hooguit enkele overblijven.

De Provinciale Staten kiezen op 25 mei de nieuwe Eerste Kamer. Prognoses zijn niet te maken. In de huidige senaat hebben VVD (23 zetels) en CDA (20 zetels) een meerderheid.

Verwacht wordt dat deze meerderheid na 25 mei kan worden gevormd door VVD en PvdA.