Schertsprovincie

Met alle eerbied voor Enneüs Heerma, die volgens rouwend Den Haag een groot staatsman was maar alleen niet goed genoeg voor het CDA-fractieleiderschap, ik zat gisteravond zwaar aangeslagen voor de buis. Niet zozeer door het overlijden van een deugdzaam mens, want zijn dood werd door zijn fatale ziekte al aangekondigd, maar door de totale minachting voor mij als kiezer die culmineerde in het afzeggen van een televisiedebat.

Volgens Rosenmöller vonden de fractieleiders in de dood van Heerma het moment ,,dat de politiek zichzelf maar een beetje moet relativeren''. Bedoelt hij dat ik vandaag uit piëteit ook beter maar niet kon gaan stemmen?

Een tv-debat is geen feestje voor politici maar voorlichting voor de kiezer. Ik kan me voorstellen dat de mensen die hem hebben gekend en zelfs degenen die hem de dolk in de rug hebben gestoken verdrietig zijn. Maar een werkstaking daags voor de provinciale verkiezingen is geen waardige nagedachtenis voor een voormalig fractieleider. Doe dan als de Syrische president Assad bij de dood van koning Hoessein en schort het hele zaakje maar op.

Er waren allerlei mogelijkheden om hem te herdenken. Zo had aan het begin van het debat iedere politieke leider een paar woorden aan hem kunnen wijden. Desnoods had ieder een minuut stilte in acht genomen. Maar dan had iedereen weer los moeten branden. Ook deze krant komt elke dag uit, ook al wordt er regelmatig gerouwd om overleden voormalige medewerkers.

Er moet iets anders hebben geknaagd aan die fractieleiders. Dat zat hem in het programma vóór het televisiedebat, te lezen op teletekst. Het zou gaan over asielzoekers, WAO, lastenverlichting, kortom allerlei onderwerpen waar Provinciale Staten niets mee te maken hebben. Dat politici dat opportuun vonden, alla, maar waarom moest de NOS daar aan meewerken?

Bij de afsluiting van de provinciale VVD-campagne in Breda zei Dijkstal dat het debatteren over landelijke onderwerpen ,,niet juist, niet respectvol en niet fair'' zou zijn. Ook zonder tragisch voorval had het CDA moeten afzien van televisiespotjes over rekeningrijden omdat de provincie daar niet over gaat. Pas het overlijden van een erkend niet-demagoog deed het geweten spreken.

Maar wat blijft er dan nog over? De drie keutelende noordelijke commissarissen van de koningin bij B&W gisteren? Zij illustreerden hun irrelevantie door samen oude herinneringen op te halen. Hier spraken drie heren die hun schaapjes op het droge hebben. ,,Weet je nog, toen we samen in Moskou waren en jij een tijd zoek was?'' zegt Relus ter Beek tegen Ed Nijpels. Ja, en ze waren ook nog samen in Washington geweest. De politiek was toen veel opwindender, vonden ze. En al gauw gingen ze over op hun jeugdjaren. Nijpels in de gemeenteraad, Ter Beek als zoon van een ziekenfondsbode, Alders als spijbelaar en schoolverlater. Ja, dat waren nog eens tijden. Over provinciale politiek konden ze niet praten, want daar staan ze boven. De koningin heeft hen persoonlijk benoemd.

Er zijn gewichtige staatsrechtelijke redenen om het zo gezellig te houden. Stel je voor dat we zelf onze burgemeester of ons provinciehoofd zouden kiezen, met lokale campagnes en felle lokale tv-debatten, dan zou de hele balans verstoord raken. De Raad van Europa vindt van niet en hekelde het gebrek aan lokale democratie in Nederland. Uniek in de westerse wereld dat de anderhalve man en een paardenkop die nog partijlid zijn de baantjes onderling zonder tussenkomst van de kiezer mogen verdelen. Alleen worden onze illustere apolitieke lokale bestuurders binnenkort niet meer tot de fora van die Raad toegelaten, lees ik in De Volkskrant.

In Den Haag Vandaag had SP-Kamerlid Paul Marijnissen een oplossing voor het lokale democratische deficit. Als de opkomst te laag is vandaag, moeten de kiezers wettelijk worden gedwongen om mee te doen. Den Haag blijft dan in het centrum van de wereld, zonder last van Europa, prominente lokale politici of kiezers die willen weten waar de lokale politiek over gaat.