Ken je Fields of Athenry?

Noord-Ieren zijn mensen met gebruiksaanwijzingen, dat weet iedereen. Geloof het of niet, als je ze wat beter leert kennen zijn het prima mensen. Dat honderden bereid zijn om iemand om politieke redenen te vermoorden en honderdduizenden dat goedkeuren, kan daar niets aan veranderen.

In de drie jaar dat ik nu in Belfast woon heb ik langzaam maar zeker de stad en haar griezelige subtiliteiten leren kennen. Natuurlijk, er is een staakt-het-vuren en een zogenaamd vredesverdrag, maar nog steeds worden mensen in elkaar geslagen of door de knieën geschoten. Dat haalt de Nederlandse kranten niet. Vaak is de enige reden voor de agressie dat het slachtoffer tot een andere religie behoort.

Maar, zo vraagt de nuchtere Nederlander zich af, hoe wisten de terroristen tot welke religie hun slachtoffer behoort. Aha, dat raden ze gewoon. Je kunt in bijna alles wat iemand zegt of doet een aanwijzing zien. Het gemakkelijkste is nog wel de naam. Is de naam Iers, bijvoorbeeld Ciaran of Aidan, dan is de drager katholiek. Is het Billy of Sammy, dan is hij protestant. Achternamen kunnen de religie ook weggeven.

Waar komt de persoon vandaan? Welke sport beoefent hij? Rugby is populair onder de protestanten, Hurling of Gaelic Football onder de katholieken. Ben je supporter van Celtic (katholiek) of Glasgow Rangers (protestant)? Wat voor muziek speel je? Ierse traditionele muziek is alleen voor katholieken. Ook sieraden met een Keltisch kruis kunnen verraden dat je katholiek bent. En zo zijn er nog veel meer aanwijzingen.

Met die kennis in mijn hoofd en een gitaar om mijn nek ging ik op zaterdagmorgen het centrum van Belfast in om wat munten te verdienen als straatmuzikant. Het was een tamelijk vreedzame tijd, maar niet lang geleden had de LVF (Loyalist Volunteer Front) nog tien onschuldige katholieken vermoord.

Een half uur later en een paar pond rijker zie ik een man op me afkomen. Het type dat Nederlanders asociaal zouden noemen, maar Ieren noemen hem eerder een gezellige drinker. Misschien was hij het allebei wel. Hij was zo iemand van wie psychiaters zouden zeggen dat hij een moeilijke jeugd heeft gehad. Hij woog twee keer zo zwaar als ik.

,,Hé!'' begon hij. ,,Speel jij ook Ierse traditionele muziek?'' Zijn adem rook naar bier. Bier van gisteren vermengd met de eerste pint van vandaag. Terwijl zijn hand gleed door zijn laatste beetje haar kon ik zien dat hij een tatoeage op zijn knokkels had. Ik zag een L, een V en ik meende ook iets te zien dat op een F leek.

,,Hij is van de LVF'', schoot het door me heen. ,,En daarom vraagt-ie of ik Ierse traditionele muziek speel. Als ik ja zeg denkt-ie dat ik katholiek ben, daar kan geen Nederlands accent iets aan veranderen.''

Ik dacht me met onwetendheid uit deze penibele situatie te redden. ,,Nee, niet echt'', mompelde ik. Maar daar nam hij geen genoegen mee. ,,Ach kom, je kent toch wel dat lied van `The Fields of Athenry'?'' Jezus, wat vasthoudend, dacht ik, onderwijl om me heen kijkend of iemand me soms te hulp kwam schieten. Ik herinnerde me dat laatst nog een straatmuzikant in elkaar was geslagen omdat hij `Fields of Athenry' speelde.

,,Fields of Athenry? Nee, nog nooit van gehoord'', bracht ik uit.

,,Dat is jammer'', zei de man. ,,Het is anders een mooi nummer. Het gaat van la lala lala.'' En hij begon onsamenhangende klanken uit te slaan. Ik keek hem aan alsof ik van niets wist, terwijl ik het lied in werkelijkheid al honderd keer gehoord had.

,,Wacht, ik heb een idee'', zei hij opeens. En hij opende zijn koffer, terwijl ik angstig over zijn schouder keek of hij daar soms een wapen uit haalde. Tot mijn verbazing toverde hij een accordeon te voorschijn en begon de tonen van `Fields of Athenry' te spelen. Vals, dat wel. Terwijl ik probeerde met mijn gitaar een bijpassend en even vals geluid te produceren keek ik nog eens naar zijn knokkels. `LOVE' stond er.