Dick Tracy

Een gouden pen en een gouden aansteker met de initialen D.T.: Warren Beatty droeg ze bij zich toen hij in 1990 Dick Tracy regisseerde, de film waarin hij zelf Amerika's beroemdste plain clothes detective speelde.

De attributen komen niet in de film voor, maar hielpen Beatty om zich beter in te kunnen leven in Dick Tracy, de nooit versagende misdaadbestrijder met de vierkante kin, die, opgetekend door Chester Gould, in 1931 al zijn eerste arrestatie verrichtte en wiens stripavonturen nog dagelijks in talloze kranten verschijnen.

Beatty wilde Tracy zo authentiek mogelijk neerzetten. Hij schoot de 30 miljoen dollar kostende film in de zes basiskleuren van de originele krantenstrip en liet adembenemende tweedimensionale decors ontwerpen terwijl grotesk geschminkte acteurs zijn beroemdste tegenstanders speelden - Dustin Hoffman als Mumbles Paul Sorvino als Lips Manlis en Beatty's toenmalige vriendin Madonna als de verleidelijke flirt en zangeres Breathless Mahoney.

Maar de hoofdrol in het verder zwakke verhaal - Dick Tracy bevecht de georganiseerde misdaad, neemt een zwerfkind onder zijn hoede en moet kiezen tussen zijn jeugdliefde Tess Thruehart en Breathless Mahoney - wordt opgeëist Al Pacino. Hij speelt, bijna onherkenbaar uitgedost met een wanstaltig figuur en schuimrubberen lippen, Big Boy Caprice, de aartsvijand die probeert Dick Tracy te verslaan door alle schurken te laten samenwerken. Met zijn bombastisch geraaskal als zelfbenoemd misdaadleider en zijn zelfverzonnen citaten van andere Grote Leiders (,,A man without a plan is not a man...'' Nietsche) zet Pacino een onvergetelijke stripverhaal-schurk neer.

Warren Beatty stelt daar een suffige Dick Tracy tegenover: hij staart wat broeierig voor zich uit en acteert hoofdzakelijk met zijn wenkbrauwen. Kritiek op zijn rol pareerde Beatty later door te wijzen op het enigmatische karakter van zijn jeugdheld Dick Tracy, een figuur zonder emotie en met weinig diepgang. Maar wie vooral de oudere strips nog eens bekijkt, ondekt een nietsontziende gedreven politieman (,,A murdering rat like you has no constitutional rights'') en geen Jan Doedel die in de film nota bene twee keer door een tienjarig jongetje moet worden gered. Beatty had zich volgens velen dan ook beter kunnen beperken tot het regisseren.

Ondanks deze bezwaren is de film vooral door de fantastische decors en de archetypische vijanden van de detective de moeite van het kijken waard. De stad waarin Dick Tracy de misdaad bevecht, wordt vanaf het eerste nachtelijke shot, als de filmtitels nog lopen, al onnavolgbaar neergezet. De camera zoomt uit vanaf het raam van Tracy's appartement, gaat naar boven totdat de skyline van de stad is te zien en zweeft draaiend door de lucht over een eindeloze verzameling van flatgebouwen, huurkazernes, loodsen, bruggen en spoorbanen: het beeld van een onafzienbaar uitgestrekte, broeierige, mysterieuze metropool met miljoenen levens en evenveel geheimen. Dick Tracy won dan in 1991 ook drie Oscars: voor beste makeup, beste muziek, en beste art direction/set decoration.

Dick Tracy (Warren Beatty, VS, 1990), RTL5, 20.30-22.25u.