Ziekte door stress alerter behandelen

Bedrijfsartsen moeten overspannen werknemers niet alleen vertellen dat ze rust moeten houden, maar direct met hen overleggen over de termijn waarop ze weer (gedeeltelijk) aan het werk kunnen.

Zo'n actieve houding verkleint de kans dat de psychische klachten chronisch worden en de werknemer in de WAO belandt. Dat zegt J. van der Klink van de Stichting Kwaliteitsbevordering Bedrijfsgezondheidszorg (SKB). De nieuwe opstelling wordt dit najaar de officiële richtlijn voor bedrijfsartsen die te maken krijgen met overspannen werknemers.

Psychische klachten vormen de oorzaak van vijftien tot twintig procent van alle ziekmeldingen en kosten de gemiddelde bedrijfsarts dertig tot vijftig procent van zijn spreekuurtijd. Ongeveer eenvijfde deel van de mensen die zich om psychische redenen ziek melden, komt uiteindelijk in de WAO terecht; ze vormen eenderde deel van alle ruim 900.000 WAO'ers. Het gaat dan vooral om stressklachten als overspannenheid en burn-out; tachtig tot negentig procent van alle psychische problemen die een bedrijfsarts in zijn praktijk tegenkomt hebben met stress te maken.

Bij overspannenheid legden artsen het accent vrijwel altijd op het nemen van rust, zonder er op te letten of mensen er geleidelijk aan toe komen hun situatie weer onder ogen te zien, vertelt Van der Klink. ,,Een alerte opstelling is dé manier om te voorkomen dat mensen in hun situatie blijven hangen. Rust is wel nodig, maar niet met een open einde.''

Overspannen, opgebrande mensen hebben het gevoel dat ze de controle over hun situatie volledig kwijt zijn. Daarom moeten ze vanaf het begin worden gestimuleerd om over hun problemen na te denken, zodat ze dat gevoel van controle terugkrijgen. Snel overleg met de overspannen werknemer over de termijn waarop deze weer wat kan gaan doen, vergroot niet alleen het controlegevoel van de werknemer, maar ook de kans dat de werkgever hem of haar weer terugneemt. Volgens Van der Klink wordt de prognose opeens een stuk slechter wanneer iemand langer dan twaalf weken thuiszit. ,,En niet omdat het dan met die persoon ineens zoveel slechter gaat. In het begin is alles erop gericht om hem of haar terug te krijgen, maar na een bepaalde tijd neemt men mentaal afscheid. Het werk wordt herverdeeld. Als iemand dan weer terugkomt, wordt dat nieuwe evenwicht verstoord.''

Dit najaar beginnen de bedrijfsartsenopleidingen ook met bijscholing voor de artsen. De Nederlandse Vereniging van Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) had de SKB opdracht gegeven om de richtlijnen te ontwikkelen. De Branche Organisatie van Arbodiensten staat positief tegenover de invoer van de richtlijnen. In tegenstelling tot huisartsen en specialisten beschikken bedrijfsartsen nog nauwelijks over richtlijnen. Naast de richtlijnen voor psychische klachten zijn nu richtlijnen voor rugklachten en beeldschermwerk in ontwikkeling.