Transplantaties doen intrede in Japan

In januari maakten nieuwe wetten in Japan orgaantransplantaties – elders routine – mogelijk. Zondag werden de eerste transplantaties uitgevoerd.

In Japan heeft dit weekeinde de eerste orgaantransplantatie sinds dertig jaar plaatsgehad. Wetgeving maakte tot dusver orgaantransplantatie onmogelijk zodat Japanners voor veel geld transplantaties in het buitenland moesten laten doen. Nog op de dag van deze transplantatie keerde een 17-jarige jongen in Japan terug na een harttransplantatie in de VS.

Zes verschillende patiënten ontvingen afgelopen zondag organen, waaronder het hart van een 44-jarige vrouw nadat deze hersendood was verklaard. Jarenlang heeft in Japan een debat gewoed of `hersendood' wel `werkelijk dood' is. Voor dit debat zijn culturele motieven aangedragen, maar ook wantrouwen tegenover de medische stand speelt een rol. Een chirurg die in 1968 een harttransplantatie uitvoerde werd aangeklaagd wegens moord. Ook al was de donor hersendood, de chirurg had het kloppende hart niet mogen verwijderen. De zaak werd uiteindelijk geseponeerd.

Japan loopt medisch met meer zaken achter. Zo is Japan het enige ontwikkelde land waar nog steeds de anticonceptiepil niet vrij verkrijgbaar is. Een adviescommissie van het ministerie van Gezondheid studeert al jaren op de kwestie maar steeds als een goedkeuring nabij lijkt, komt er een nieuw obstakel naar boven. Bij de opkomst van het HIV-virus werd bijvoorbeeld gezegd dat goedkeuring van de pil het gebruik van condoom, ofwel `veilige seks', zou ontmoedigen – dit hoewel een kwart van de vrouwen tussen 16 en 49 jaar een abortus heeft ondergaan. `Veilig vrijen' is dus sowieso niet erg verspreid, wèl is een abortus in Japan zeer makkelijk uit te voeren. De laatste tijd draait de discussie rond de pil om de kwestie of de pil op lange termijn geen kwalijke invloed heeft. Voor vrouwen in Japan die niet willen wachten is de pil via Internet verkrijgbaar à 80 gulden per strip. Het verhaal rond de pil staat in schril contrast tot een ander medicijn dat zijn intrede deed via Internet: het anti-impotentie middel Viagra. Slechts enkele maanden had het ministerie nodig om dit middel in januari wèl goed te keuren. Kwade tongen stellen dan ook dat de hoofdzakelijk mannelijke ambtenaren van het ministerie persoonlijk meer baat hebben bij Viagra dan bij de pil. Een laatste kwestie waar Japan achterloopt is reageerbuisbevruchting. Ook hiervoor reizen Japanse paren naar de VS omdat in Japan reageerbuisbevruchting met gebruik van ei- of zaadcellen van een derde partij niet is toegestaan.