Tevredenheid over relatie met China

Ondanks meningsverschillen over mensenrechten, bilaterale handel en Taiwan zijn de betrekkingen tussen China en de VS volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, op de goede weg.

Dat zei de minister vandaag, aan het einde van haar tweedaagse bezoek aan China. De minister en haar gevolg hebben hun best gedaan de stroom van kritiek die in de Verenigde Staten bestaat op het Amerikaanse China-beleid tegengas te bieden.

In de VS bestaat grote onvrede over het Chinese mensenrechtenbeleid en de manier waarop de regering-Clinton daarmee omgaat. Die is van mening dat door middel van wat zij noemt een `constructieve strategische samenwerking' meer kan worden bereikt dan langs de weg van confrontatie en harde kritiek.

,,Hoewel onze vriendschap nog geenszins voldoet aan dit doel [van constructieve strategische samenwerking], hebben we een positie bereikt die bestand is tegen de grootste verschillen van mening'', aldus Albright. ,,We hebben vaak een andere mening, maar onze inzet bij het zoeken naar punten van overeenstemming is dezelfde en heeft een gunstige uitwerking gehad in de wereld.''

Ook James Rubin, de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, gaf tal van voorbeelden waaruit moet blijken dat de Amerikaanse politiek van `strategische samenwerking' resultaten oplevert. ,,Degenen die inhoudelijk op de hoogte zijn, zullen de veranderingen zien in vergelijking met vijf, zes, zeven jaar geleden'', aldus Rubin. ,,Langzaam maar gestaag overleg gedurende een aantal jaren heeft geresulteerd in opmerkelijke verbeteringen.''

Zo zou China de export van raketten hebben gestaakt, heeft het belangrijke internationale overeenkomsten aangaande de beheersing van wapens getekend, lijkt het bereid tot tactische discussie over Noord-Korea en heeft het een verantwoordelijke rol gespeeld tijdens de financiële crisis in Azië.

Albright heeft haar Chinese gesprekspartners, onder wie president Jiang Zemin, premier Zhu Rongji en haar ambtsgenoot Tang Jiaxuan, ook woorden van kritiek laten horen. Op het gebied van de mensenrechten zei Albright er verschillende keren bij de Chinese politieke leiders op te hebben aangedrongen dat zij meer respect tonen voor het recht op vrijheid van meningsuiting. Tevens heeft zij de communistische machthebbers aangeraden een begin te maken met de opbouw van een meerpartijenstelsel.

In China wordt dergelijk advies niet gewaardeerd. Albright: ,,De Chinezen hebben hun onvrede uitgesproken over onze kritiek op de recente onrechtmatige arrestaties en veroordelingen en over het vorige week uitgegeven rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken met betrekking tot de wijdverspreide schendingen van de rechten van de mens. Maar de Verenigde Staten zullen nooit hun veronschuldigingen aanbieden als ze de waarheid zeggen of daarover publiceren.''

Volgens velen in de VS doet Washington niet genoeg. De Amerikaanse Senaat stemde vorige week unaniem voor het indienen van een resolutie gericht tegen China tijdens de komende jaarlijkse bijeenkomst van de commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties in Zwitserland. Vorig jaar werd een dergelijke resolutie niet ingediend.

De Amerikaanse regering ligt bovendien onder vuur voor het enorme handelstekort dat de VS met China hebben. Volgens Amerikaanse berekeningen is dat vorig jaar opgelopen tot 57 miljard dollar.