Nog meer zappen

De reclames zijn prachtig op Net5. Super beregend haar voor zonneglans. Zambuca Isola Bella. Twix als in een bioscoopreclame, an unforgettable tale of passion. Ook voorproefjes van andere programma's. Ik voel me in de bioscoop, waar je op het moment suprême voor koffie wordt weggestuurd. Kwartiertje wachten. Bij Net5 zijn het pauzes van een paar minuten maar dan vaker. Als het een succes wordt, gaan de blokjes langer duren.

Mr. Jennings met pruik op net uit de 19e eeuwse koets in de Britse edelfilm Sense and Sensibility werd onderbroken door de nieuwe mobiele telefoon van Ben, ,,zie njiew mobail netwurrek for joe end mie''. Met dat Engels bleef je in de sfeer van Jane Austen.

En dan klassiek Amerikaanse snotter-tv. I hope my husband loves me as you love my daughter, zegt de sniffende aanstaande schoonmoeder in de herhaling van Party of Five. You know Ruthie, I love you, bekent de hoofdfiguur in de Cosby-show. I love you too, is het antwoord.

Net5 heeft de VPRO gisteren geen concurrentie aangedaan. Om te beginnen is de reclame te storend. Publieke televisie heeft als voordeel dat de programma's niet worden gestoord. De BBC heeft zelfs helemaal geen reclame. Dus waarom zou de hooggeschoolde kijker overschakelen naar de ondertitelde vijfdehandsjes van Net5? Wat is het onderscheidende vermogen van de vulgaire comedy Married with Children of van A-team? Fox, RTL4, RTL5, SBS6, Veronica vullen zo ook hun zendtijd op. En zij hebben ook wel eens een goede film of aankoop. Opnemen en later door de reclames heen spoelen wil dan nog wel eens helpen.

De perfecte publiciteitscampagne van tv-baas zonder eigenschappen Fons van Westerloo heeft te hoge verwachtingen gewekt. In het woud van strak gebudgetteerde commerciële omroepen blinkt de programmering van Net5 niet uit. Er is ook nog een actualiteitenrubriek, Morgen gebeurt het dat Sense and Sensibility gedurende een half uur onderbrak. Inmiddels ben ik de tel kwijt van het aantal nieuwsprogramma's op de televisie. Presentator Bernard Hammelburg ken ik van zijn kristalheldere uitleg over Amerika in Met het oog op morgen. De bedoeling is dat Net5 zo'n soort programma op televisie brengt. Maar de intimiteit van radio, het Gute Nacht Freunde.. is op televisie niet na te bootsen. De eerste keer gisteren deed heel gewoontjes aan. Tot mijn genoegen was er uitleg over de provinciale verkiezingen maar het Journaal had dat ook.

Inmiddels duurt het Journaal wel 25 minuten, Netwerk, Nova een half uur en dan nog RTL4-nieuws, SBS6 Actienieuws, Barend en van Dorp om kwart over elf, Hart van Nederland, CNN, BBC World, allerlei andere buitenlandse bulletins tot de Amerikaanse komiek David Letterman op Fox toe. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat wordt de kijker overladen. Er zijn te weinig onderlinge verschillen.

Het gevolg: nog meer zappen. In twee uur kun je drie tot vier programma's tegelijk zien. Als Clint Eastwood in de reclame gaat, schakel ik weer terug naar de verlegen vrijersvoeten van Hugh Grant. Misschien nog een achtervolgings- en schietscènetje meepikken maar op RTL4 vond ik het Britse Divorce from Hell, over hoe ex-echtgenoten elkaar het leven zuur maken. Een vrouw die zeven keer was getrouwd, een ex-man die zijn kind ontvoerde.

Eerder had ik een glimp opgevangen van de discussie over opvoeding en onderwijs bij Het Schaduwkabinet van Felix Rottenberg. Wat ik zag, kwam mij als weinig nieuw voor, gezinsmoeilijkheden, te grote scholen, beleidsoverproductie, te weinig opvang, achterstand, noem maar op. Elk nieuw plan begint met de vraag of er überhaupt nog leraren zullen zijn. Zo vraag ik me bij elke nieuwe zender af of er genoeg reclame zal zijn om het allemaal te betalen. Nu gaat het goed met Nederland maar bij het eerste zuchtje tegenwind zal de adverteerder zijn geld bij zich houden. Dan begint het uitdunnen van het park vol magere Nederlandse zendertjes.