Nieuw parlement van Brazilië is schuilplaats voor criminelen

In Brazilië is het nieuwe parlement aangetreden. Het telt rond zestig criminelen die hun functie gebruiken om uit handen van de justitie te blijven.

,,Er is maar één oplossing: ik maak die Gercino midden op straat af. Laat de zaak een beetje bekoelen, en dan maak ik die klootzak persoonlijk af.'' Dat hoorden de Brazilianen hun parlementariër Hildebrando Pascoal gisteren zeggen. De uitspraak van de geachte afgevaardigde stond op een bandje van een afgetapt telefoongesprek, dat het beoogde slachtoffer, rechter Gercino, inmiddels naar de kamer heeft gestuurd.

Hildebrando bedoelde zijn bedreiging niet politiek, maar uitermate letterlijk. Dit nieuwe lid van het pas aangetreden parlement heeft meer dan dertig moorden op zijn geweten, zo bewees rechter Gercino in een dik dossier. Zeven jaar lang stond de ex-kolonel van politie aan het hoofd van een illegaal moordcommando in de deelstaat Acre. Dezelfde deelstaat waar tien jaar geleden de indiaanse voorvechter van het regenwoud Chico Mendes door een grootgrondbezitter vermoord werd.

Veel is er sindsdien niet veranderd in de Amazone, zo toonde rechter Gercino aan. In opdracht van de plaatselijke elite elimineerde Hildebrando Pascoal twintig vakbondsleiders en milieuactivisten. Het nieuwe parlementslid leende zijn diensten ook voor het `uitschakelen' van concurrerende grootgrondbezitters en drugsbazen. Maar of het nu ging om vakbondsleiders of drugskoeriers, het systeem bleef hetzelfde: een commando van gemaskerde mannen ontvoerde het slachtoffer naar een van de clandestiene `gevangenissen' die Hildebrando door heel Brazilië had opgezet. Daar werd het slachtoffer gemarteld en vermoord, waarna het verminkte lijk als `waarschuwing' weer opdook voor het huis van familieleden of het kantoor van de organisatie. Zo werd het lijk van een journalist van het plaatselijke televisiestation van Acre met afgehakte armen en benen voor de studio gedropt, nadat het station het in 1997 had gewaagd een reportage over de moorden uit te zenden. Ook de 15-jarige zoon van de journalist werd vermoord.

Rechter Gercino wil dat het nieuwe parlement de juridische onschendbaarheid van Hildebrando Pascoal opheft, zodat hij vervolgd kan worden. De kans dat dat gebeurt is echter vrijwel nihil. In het parlement bevindt Hildebrando Pascoal zich in gezelschap van nog eens zestig andere misdadigers die in hun kamerlidmaatschap, met de daaraan verbonden immuniteit, een heenkomen voor justitie vinden.

De beschuldigingen variëren van ontvoering met mishandeling, tot drugshandel, belastingfraude en moord. Zo liet het kersverse kamerlid Talvane Albuquerque zijn partijgenote Ceci Cunha met twee van haar familieleden vermoorden. De boer die in december de moord beging bekende dat hij in opracht van Albuquerque handelde: de kandidaat van de regeringspartij was met de verkiezingen buiten de kamer gevallen, en ambieerde de plaats van Ceci Cunha.

Opvallend is dat de misdadigers zonder uitzondering lid zijn van partijen die de huidige president, Fernando Henrique Cardoso, steunen. De coalitie is een bonte verzameling van zichzelf `liberaal' en `sociaal-democratisch' noemende partijen. Hoe diep de trouw van de leden aan het gedachtegoed van hun partijen zit, bleek overigens vorige week weer, toen op de eerste dag van de installatie van de nieuwe kamer maar liefst 43 parlementariërs overstapten naar een andere partij. De jonge Geovani Freitas ruilde de liberale PLF in voor de sociaal-democatische PMDB omdat hij in de burelen van de liberalen niet kon beschikken over een privé-wc. ,,Ik geloof dat ik mijn situatie bij de PMDB flink heb verbeterd'', vertelde hij zonder blikken of blozen. Francisco Rodrigues is de afgelopen vier jaar al vijf keer van partij veranderd, omdat hij nergens `genoeg ruimte' krijgt. Bij de liberale PFL gelooft hij nu het voorzitterschap van een kamercommissie in de wacht te hebben gesleept. ,,Het gaat in de politiek toch om ontplooiing'', meent afgevaardigde Rodrigues.