Aanvallen

DESERT FOX, de beperkte prolongatie van de Golfoorlog van acht jaar geleden, is al bijna weer vergeten. Vier nachten aaneen bestookten eind vorig jaar de Amerikaanse en Britse luchtmachten militaire doelen in Irak. De bedoeling was het regime van Saddam Hussein te dwingen internationale inspectieteams, die eerder waren uitgewezen, weer toe te laten. Dat doel is niet bereikt. Wat Irak doet op het gebied van de aanmaak van massavernietigingswapens blijft sindsdien grotendeels voor het internationale oog verborgen.

Het succes heeft Saddam overmoedig gemaakt. In de weken volgend op Desert Fox begon de Iraakse luchtverdediging het geallieerde toestellen moeilijk te maken. Aan het einde van de Golfoorlog waren de Koerden in het noorden en de sji'ieten in het zuiden in opstand gekomen. De Republikeinse garde, als gevolg van het snelle verloop van de Golfoorlog intact gebleven, sloeg de rebellie bloedig neer. In antwoord daarop stelden de Amerikanen zogenoemde no fly-zones in, luchtruim waaruit de Iraakse luchtmacht wordt geweerd. Ter verificatie wordt daar praktisch dagelijks gepatrouilleerd – ongehinderd totdat Saddam na Desert Fox besloot de Amerikanen ook daar op de proef te stellen.

Die confrontatie is de afgelopen dagen geëscaleerd. Zondag sneuvelde in de noordelijke zone een pijpleiding waardoor een deel van het door de VN toegestane quotum olie naar Turkije vloeit. Het doel was een radiotoren, volgens de Amerikanen een militair object vanwaar de Irakezen hun elektronische oorlog voeren tegen, vanaf een basis in Turkije patrouillerende, geallieerde vliegtuigen. Gisteren verhevigden Amerikanen en Britten hun aanvallen op luchtdoelgeschut, commandoposten en radiotorens.

HET IS ONDUIDELIJK wat met de intensivering van de luchtoorlog wordt beoogd. De Koerden in het betrokken gebied, om wie het aanvankelijk allemaal was begonnen, lijken door beide partijen buiten spel te zijn gezet. Het regime in Bagdad zal van deze speldenprikken vermoedelijk niet meer onder de indruk raken dan van Desert Fox zelf. Een speculatie is dat Iraks generaals van de dagelijkse aderlating genoeg zullen krijgen en daarin een aanleiding zullen vinden om zich tegen de eigen machthebbers te keren. Voorlopig klinkt dat als de wens die de vader is van de gedachte. Op het eerste gezicht ontbreekt aan de acties een politiek doel. Dat zou de initiatiefnemers verder voeren in een zich voortdurend verdiepende impasse.