Stereotiepen

Blanke mannen zijn bang dat ze discrimineren. In de politiek correcte rangorde staan ze onderaan als slechte `witte mannen'. Daarom scoren ze bij tests hoog in discriminatie van andere groepen. Dat meldde Stanford-professor Shelby Steele in het wetenschapsprogramma Noorderlicht gisteren. Hij noemde dat `stereotiepe dreiging'. Dat mensen zich gaan gedragen naar het vooroordeel dat tegen hen leeft.

Zo niet VVD-leider Hans Dijkstal. Die wilde bij het interviewprogramma Kwestie van Kiezen die test eens extra goed maken nu hij zo'n ferm asielzoekersstandpunt heeft. De opbrengst van het keuzespelletje ging naar Amnesty International. Dus hij is best wel voor mensenrechten. En Bosnische asielzoekers die langer dan vijf jaar in het land verblijven, hoeven niet terug. Nu meen ik die vijf-jaar-grens al eens eerder van de VVD te hebben gehoord maar RTL4 maakte er de opening van haar nachtelijke nieuwsuitzending van. Premier Kok mocht er op reageren. Eindelijk wordt de VVD verstandig, vond die. Jammer dat het briljante interviewprogramma Kwestie van Kiezen werd gebruikt voor dit soort spelletjes. Ik wil een helder portret van Dijkstal. Laat het gehengel naar klein nieuws aan anderen over.

De televisie en de politiek doen hun best voor een lage opkomst, komende woensdag. De Statenverkiezingen worden gebracht als opiniepeiling voor de Tweede Kamer. En waarom zou ik daar aan meedoen? Ik word al zo vaak gebeld door marketingbureaus. Ik zie alleen Tweede Kamerleden en ministers campagne voeren. Nergens een gedeputeerde te bekennen. Die staan buiten de asielkwestie, waar het verkiezingsdebat nu over gaat.

Alleen de TROS moet geprezen worden om een drie kwartier durend informatieprogramma over de Statenverkiezingen afgelopen vrijdagavond. Lopende Zaken waagde gisteravond – na een mooie reportage over de neergang van Bouterse – ook een poging tot verheldering van de verkiezingen, maar die bleef steken in de onbestemde, cinematografische formule van dat programma. Ze waren bij een echte provinciale verkiezingsavond in Noord-Brabant. Het ging over een belangrijke kwestie: wordt deze steeds vollere provincie een spaghetti van wegen, pakhuizen, kantoren en nieuwbouwwijkjes of concentreert ze de groei in de grote steden? Links wil een concentratie in de grote steden, VVD en het CDA willen meer spreiden over het platteland. De ondervrager vond dat `vaag'. Ik niet. Nuttige uitleg over over provinciale invloed in de ruimtelijke ordening ontbrak.

De uitzending van Noorderlicht leed ook aan vaagheid. Dit wetenschapsprogramma kwelt mij omdat de ideeën zo goed zijn en de uitvoering zo slecht is. Gisteren over de lagere score van Amerikaanse zwarten in intelligentietests en tests in het algemeen. Dat zou komen door hun geringe gevoel voor eigenwaarde. Onwillekeurig voldoen ze aan de stereotiepes. Dat bleek ook uit experimenten met blanken. Het schijnt dat de Japanse onderkaste van burakumi 15 procent lager scoort in intelligentietests dan gemiddeld. Zodra ze emigreren, worden ze slimmer. Vond ik een sterk voorbeeld. Maar ik zou dan ook de reactie willen horen van degenen die de gemiddeld lagere intelligentiescore van Amerikaanse zwarten hebben ontdekt. Als witte man heb ik graag dat alle etnische groepen even hoog scoren. Dat strookt met mijn gelijkheidsideaal. Of dat ideaal alleen wordt verstoord door discriminatie, werd gisteren niet aangetoond.

Noorderlicht zwaaide van Amerikaanse zwarten meteen door naar Nederlandse allochtonen. Maar die categorieën zijn onvergelijkbaar. Zwarten horen tot de oudste Amerikaanse autochtonengroepen en hebben een tragisch verleden. In Amerika zijn er allochtonengroepen, Chinezen, Japanners, die boven het autochtone gemiddelde scoren en in Nederland zal het niet anders zijn. Misschien zijn Russen gemiddeld beter in wiskunde. Reden genoeg om af te doen aan het Nederlandse zieligheidsstereotiepe van de allochtoon. Dijkstal, Melkert, begin er eens over maar dan wel na de provinciale verkiezingen.