Junks dreigen hun pandje in Delfshaven te verliezen

In Rotterdam Delfshaven gaat de oudste gebruikersruimte voor drugsverslaafden van Nederland mogelijk dicht.

Draagvlak moet je niet alleen creëren, je moet het ook onderhouden, vinden winkeliers en bewoners in de Rotterdamse deelgemeente Delfshaven. En dat hebben deelgemeente, GGD, Leger des Heils en de verslavingsorganisatie Symbion de afgelopen twee jaar nagelaten. Vanavond voeren de buurtbewoners een gesprek met T. Harreman, voorzitter van de deelgemeente. Hij krijgt dan een laatste kans om de bewoners ervan te overtuigen dat gemaakte afspraken in de toekomst wél zullen worden nagekomen. Lukt hem dat niet, dan spreken de bewoners en winkeliers hun veto uit en gaat de drugsgebruikersruimte in de Spanjaardstraat, de oudste van Nederland, dicht.

De irritatie van de buurt is veroorzaakt door kleine dingen. Want zo op het eerste gezicht ziet het pandje op nummer 65 er keurig uit, zeker in een straat waar veel huizen zijn dichtgetimmerd. Alleen door het bordje `Symbion' op de deur weten ingewijden dat het hier gaat om een ruimte waar dertig junks uit de buurt iedere dag tot acht uur 'savonds terechtkunnen om een spuit te zetten.

De buurt heeft lang moeten zeuren voordat het bordje op de deur er kwam, vertelt Chris Boeijinga, lid van de bewonersorganisatie en voorzitter van de `beheerscommissie' van het pand. ,,Daarvoor belden de junks bij iedereen aan om te vragen waar ze de drugsgebruikersruimte konden vinden. Kun je je het voorstellen? Over dat soort details wordt door de hulpverlenende instanties gewoon niet nagedacht, terwijl ze voor de buurt juist heel belangrijk zijn.''

Twee jaar geleden lanceerden de deelgemeente Delfshaven en hulpverleningsinstantie Symbion het plan om in de buurt een soort gebruikersbus te laten rondrijden, zodat drugsverslaafden niet langer op straat of in het metrostation hoefden te gebruiken. Het plan stuitte op verzet. Zet de junks dan meteen in een fatsoenlijk pand, vonden bewoners en winkeliers, maak goede afspraken en laat ons in een beheerscommissie meepraten over de dagelijkse gang van zaken. Aldus geschiedde. In een leegstaand pand van het Leger des Heils werd de eerste drugsgebruikersruimte van Nederland ingericht. In Amsterdam, Arnhem, Maastricht, Den Bosch en Venlo is dit voorbeeld inmiddels nagevolgd. In diverse andere steden wordt het inrichten van drugsgebruikersruimten overwogen. Op zich functioneert de ruimte prima, vertelt Boeijinga. De spuitende junks zijn uit het straatbeeld verdwenen. Maar de beloofde extra surveillances van de politie kwamen er pas na klachten uit de buurt. Vorig jaar werd besloten het oude gebouw van het Heilsleger grondig te verbouwen en verhuisde de gebruikersruimte naar de huidige locatie op nummer 65. ,,Sindsdien is er nog geen spijker vertimmerd'', vertelt Boeijinga, die vindt dat de tijdelijke opvang veel te wensen overlaat. Zo is er geen douche. Een wasmachine is er evenmin, zodat de verslaafden even smerig naar buiten komen als ze naar binnen zijn gegaan.

Twee weken geleden heeft de deelgemeente een nieuw convenant aan de buurtbewoners voorgelegd. Daarin wordt voorgesteld de gebruikersruimte in de weekeinden te sluiten. Ook moet het aantal bewoners in de beheerscommissie worden teruggebracht van zes tot één. ,,Dat laatste was slordig'', erkent Harreman. De deelraadvoorzitter heeft er nog steeds alle vertrouwen in dat het dreigende veto van de buurtbewoners kan worden afgewend. ,,De problemen kunnen allemaal worden opgelost. Het gaat vooral om de communicatie.''

En de gebruikers zelf? Die zijn in rep en roer, vertelt Norma Storm, voorzitter van de Junkiebond. ,,Dit project was uniek. Door de nalatigheid van de instanties dreigt het nu kapot te gaan. Ik kan me de boosheid van de buurt goed voorstellen. Maar de gebruikers zijn de dupe.'' Gebruikers Ron, Theo en Herman zien het ook zo. ,,Als het pand dichtgaat, zou dat een ramp zijn'', zegt Ron. ,,Desnoods bezetten we de boel. Want waar moeten we anders heen?''