DE LASTEN VAN VADERS NAAM EN FAAM

Met een drastisch verjongde ploeg hoopt voetbalclub FC Groningen op termijn terug te keren naar de eredivisie. Trainer Jan van Dijk vond de talenten in eigen huis. Zijn oudste zoon Dominique (19) speelt al regelmatig in het eerste elftal, A-junior Gregoor (17) viel een keer in.

Na een kwartier speelt FC Groningen al met een man minder tegen FC Zwolle als doelman Roy Beukenkamp hands maakt buiten zijn strafschopgebied en arbiter Bossen hem van het veld stuurt. Diep in de tweede helft van het erbarmelijke duel (0-0) in de eerste divisie weet Dominique van Dijk zeker dat zijn vader én trainer Jan van Dijk hem die middag niet meer nodig heeft als Raymond Atteveld weer eens door het lint is gegaan. Zelfs het fanatieke publiek in het Oosterpark-stadion beseft dat de scheidsrechter slechts één prent kan tonen nadat Atteveld zijn tegenstander Marco Roelofsen een klap in zijn nek heeft gegeven. En de recidivist van FC Groningen hoort toch het goede voorbeeld te geven aan Gregoor van Dijk, de jongste zoon van Jan.

Hoofdschuddend heeft de 17-jarige Gregoor de onbezonnen actie van Atteveld vanaf de tribunes aanschouwd. ,,Dom, dom, dom. Voor rust was Atteveld ook al bezig en probeerde hij een kopstoot uit te delen aan Roelofsen.'' Zijn vader, diplomatiek: ,,Ik heb voor dit seizoen uitvoerig met Atteveld gesproken over zijn ontsporingen op het veld. We zijn zelfs naar Zeist geweest om met mensen van de KNVB te praten over de reputatie van Atteveld. Daarom doet het me pijn dat hij zich weer heeft laten gaan. Raymond heeft de ploeg in de steek gelaten. We zullen ons beraden op maatregelen.''

De 19-jarige Dominique liep zich vergeefs warm in het Oosterpark-stadion. ,,Dit was vrij frustrerend, want ik had nog wel enkele demarrages in gedachten. Maar toen ik de arbiter na die actie van Atteveld meteen naar zijn kontzak zag grijpen, wist ik al dat ik weer kon gaan zitten. Toen had pa een andere speler nodig om een punt te redden.''

Binnen de muren van het stadion onderdrukt Jan van Dijk zijn trots over de progressie van zijn kinderen. ,,Dan zijn het mijn spelers en doet het me niets wanneer routiniers als Atteveld en Huizingh mijn zoons op de training door de lucht laten vliegen. Ik heb liever dat zij dat doen, dan dat ik die jongens moet corrigeren. Natuurlijk was ik trots toen mijn beide zoons meespeelden tegen Go Ahead. Toch heb ik dat pas later zo ervaren, op dat moment had ik als coach types als Dominique en Gregoor nodig. Het zou mij terecht kwalijk worden genomen als ik een bepaalde voorkeur zou laten merken. Maar uiteindelijk worden mijn zoons op hun kwaliteiten beoordeeld en niet op hun achternaam.''

Maar die naam vormt juist een last voor Dominique. Op het prikbord heeft de trainer van FC Groningen alle spelers bij hun achternaam genoemd, op één na. Achter rugnummer 17 bij de reserves staat slechts Dominique. ,,Op zijn verzoek'', zegt vader Van Dijk. Want Dominique van Dijk begrijpt maar al te goed waarom Jordi Cruijff alleen Jordi wil heten om niet constant te worden vergeleken met zijn beroemde vader. ,,Laat die achternaam maar lekker weg'', zegt Dominique met omfloerste stem. ,,Geef mij een koosnaam, Domi of zoiets, als ik maar niet telkens met de naam van mijn vader word geconfronteerd.''

De sierlijke, aanvallend ingestelde middenvelder Dominique lijkt als voetballer namelijk totaal niet op zijn robuuste vader over wie in het Oosterpark-stadion nog tal van anekdotes de ronde doen. Zoals deze, verteld door een oude vrijwilliger van de club: ,,Ik kwam Jan ooit eens zondagochtend vroeg in het stadion tegen. Hij kon nauwelijks lopen en strompelde in zijn eentje het veld op. `Die speelt nooit', dacht ik. Maar wie stond om half drie 's middags in de basis? Jan van Dijk. Hij was snoeihard voor zichzelf.'' En wat is het motto van de 40-jarige trainer Jan van Dijk? ,,Ik geef pas op als ik onder de grond lig en dat gebeurt pas over veertig jaar.''

Dominique: ,,Die naam geeft me extra druk, ik ervaar aan den lijve wat het is om de zoon van Jan van Dijk te zijn. Ik moet al van kinds af aan opboksen tegen zijn speelstijl. Maar zijn kwaliteiten zijn de mijne niet en ik heb iets in mijn spel dat hij niet had. Ik wil niet worden beoordeeld op een sliding van zesenhalve meter. Helaas wordt van mij verwacht dat ik er net zo inkleun als mijn vader.'' Wijzend op zijn broer Gregoor: ,,Maar dan moet het publiek toch bij hem zijn, Gregoor bikkelt wel in de geest van zijn vader. Mij wordt vaak verweten dat ik niet zo bezeten ben als Jan, ik straal dat nu eenmaal op een andere manier uit. Je mag mij de artistieke Van Dijk noemen, maar die krijgt in Groningen minder waardering dan de vechter die mijn vader was.''

Vader Jan, peinzend: ,,Het gekke is dat de mensen juist voor een type als Dominique naar het stadion komen en niet voor een schaver als ik zelf was. Maar Groningen is vooral een stad van de arbeiders en die willen dat de spelers keihard werken voor hun geld. Ik kan ook wel de schoonheid inzien van een tackle of een sliding, van het jagen op de bal waardoor je het publiek op de banken kan krijgen. Maar ik gedroeg me nooit als de schreeuwende ouder langs de lijn die zijn zoons inprentte dat zijn speelwijze zaligmakend was. Ik wil juist dat Dominique zichzelf kan zijn op het veld. Hij moet zijn acties durven maken, dan is hij op zijn sterkst.''

Dominique: ,,Ik moet nu invallen voor de Brazilianen Hugo en Leonardo, jongens die ik bewonderde in het begin van de competitie. Dat is ook lastig.'' Van Dijk senior: ,,Dominique heeft ook pech gehad. Als hij een paar keer had gescoord, zou niemand hem hebben lastig gevallen met zijn achternaam. Ik heb in feite net zoveel last van mijn reputatie als Dominique, daarom moeten we elkaar in bescherming nemen. Dominique is veel gevoeliger dan zijn broer. Maar als hij een keer scoort, valt beslist een last van zijn schouders.''

Gregoor van Dijk is in alle opzichten de tegenpool van zijn twee jaar oudere broer. Kijk naar zijn pezige lichaam, naar de sterke bovenbenen en je ziet in gedachten vader Jan weer buffelen in het Oosterpark. ,,Mijn broer heeft werkelijk alles tegen. Ik speel namelijk wel in de geest van mijn vader. Mijn spel begint bij het veroveren van de bal en dan komt de rest vanzelf. Daarom zal ik sneller geliefd worden bij het publiek dan Dominique.''

Binnen enkele weken beslist de familie Van Dijk over de toekomst van de kinderen. Op advies van vader Jan heeft het bestuur van FC Groningen de twee jongens een vierjarig contract voorgelegd. ,,Want als trainer wil ik dat deze twee spelers voor de club behouden blijven'', zegt hij. Dominique twijfelt uit vrees dat hij bij FC Groningen tot in lengte van jaren tegen het standbeeld voor zijn vader moet aankijken. ,,Ik wil hier slagen, maar het moet me niet onmogelijk worden gemaakt'', zegt Dominique. ,,Het spookt toch door mijn hoofd dat ik minder krediet heb bij het publiek dan mijn broer.'' En wat zegt Gregoor dan? ,,Joh, denk daar nou niet aan, ga lekker voetballen.''

Toch vindt Dominique het ook tijd worden op eigen benen te staan. Het leven kan niet alleen maar draaien om de relatie met zijn vader. ,,Mijn moeder heeft het er ook moeilijk mee, het leven is meer dan voetbal alleen. Ik wil nu mijn karakter ontwikkelen, mezelf leren kennen. Pas als ik mijn balans heb gevonden, kan ik een betere voetballer worden.'' In de hoop ooit bij de club van zijn dromen te spelen en die komt niet uit Groningen. Dominique, met instemming van broer Gregoor: ,,Barcelona is niet alleen mijn droomclub, maar ook mijn droomstad. Het zou mooi zijn net als Frank en Ronald de Boer samen met mijn broer voor Barcelona te kunnen spelen.'' Lachend: ,,En dan moet mijn vader maar trainer van Real Madrid worden.''

Dan wint de vader het toch van de trainer bij Jan van Dijk. Zijn strenge repliek: ,,Laat dit in vredesnaam geen prominent item worden. Ik zie de kop al voor me: `Dominique van Dijk droomt van Barcelona'. Dan roepen de mensen hier terecht: `Laat dat joch eerst eens presteren bij Groningen.' Die jongen heeft het al moeilijk genoeg met de druk die de supporters hem opleggen. Voorlopig moeten we nog maar afwachten of de jongens wel zullen slagen in het profvoetbal.''