...en de stemmen

EN ZO IS aanstaande woensdag vooralsnog de belangrijkste vraag of de opkomst boven of onder de vijftig procent zal uitkomen. Ofwel: met welk mandaat zullen de 760 te vergeven zetels in de twaalf provincies worden verdeeld. Aan de nationale politici zal het niet liggen. Ze hebben de afgelopen tijd volop hun best gedaan om enige interesse bij de kiezer op te wekken. Natuurlijk was er dus ook weer de klacht dat de landelijke politiek de provinciale verkiezingen domineerde. Want al lijkt getuige alle oprispingen het tegendeel het geval: in de provinciehuizen gaat het er straks niet om wie de grootste sociale bleekneus is, hoe het asielzoekersprobleem moet worden aangepakt, of over de voors en tegens van het rekeningrijden. Dat de door de Provinciale Staten gekozen Eerste Kamer hier wel over gaat, kan hooguit een gelegenheidsargument worden genoemd. Als er in de provincies werkelijk wat te kiezen zou zijn, zouden de keuzes wel degelijk zijn voorgelegd.

De verkiezingen voor de Provinciale Staten fungeren zodoende vooral als een barometer voor de nationale politiek. Het gedrag van de landelijke kopstukken is hiernaar. Als de campagne maatgevend is voor de verhoudingen kan de coalitie nog wel even door. Er zijn meer wederzijdse plaagstoten uitgedeeld dan onoverbrugbare conflicten blootgelegd. Het zakelijk compromis dat `paars' heeft opgeleverd, hoeft zich nog steeds niet bedreigd te voelen door een serieus alternatief. De campagne is wat dat betreft een bevestiging van de sinds de Tweede-Kamerverkiezingen van vorig jaar ontstane verhoudingen.

De vergeleken bij vier jaar geleden gewijzigde rolverdeling van de hoofdpersonen is hierbij overigens niet onopgemerkt gebleven. Door op het punt van de uitgeprocedeerde asielzoekers de agenda van de VVD te `stelen' heeft de nieuwe PvdA-fractievoorzitter Melkert zich een goede leerling van Bill Clinton getoond die in 1994 op dezelfde wijze zijn Republikeinse tegenstanders aftroefde. Dit keer had niet de VVD in de Statencampagne het initiatief op het punt van de asielzoekers, maar de PvdA.

DE CAMPAGNE loopt ten einde. Verre van geïnspireerd zijn de veelal verstopte kiezers opgezocht. Het waren over het algemeen toch vooral verplichte nummers. Een slag om de kiezer is het nauwelijks geweest. Daarvoor zijn de Provinciale Staten te ver weg en de kiezers te ongemotiveerd. Die trieste wetenschap hebben de diverse sprekers uit Den Haag in hun campagne-optredens niet verborgen weten te houden. De kiezer heeft altijd gelijk, zo luidt de eerste wet voor politici. Het is diezelfde kiezer die wat te kiezen wil hebben.