Eerste Hulp bij aangifte

Niet leuker, maar wel makkelijker. Hebben we nog wel menselijke hulp nodig bij het invullen van de belastingaangifte?

Dit jaar ontvingen weer 5,5 miljoen particulieren een belastingaangiftebiljet. Van de fiscus mogen ze zelf uitmaken hoe ze dat formulier ingevuld krijgen. Zelf doen is prima, maar je mag ook je buurman inschakelen, een kennis om raad vragen, een belastingwinkel bezoeken, een belasting-CD-rom gebruiken of een adviseur inhuren. Dat laatste is waarschijnlijk het duurst. Wie zijn aangifte professioneel laat invullen, is minimaal een paar honderd gulden kwijt. Desondanks gaan fiscaal deskundigen door drukke tijden. Een grote groep particulieren heeft of krijgt van doen met eigen onroerend goed, een hypotheek, een hoog inkomen, aftrekbare pensioenverplichtingen, aandelen, erfenissen of schenkingen. Al die inkomens- en vermogensverschuivingen probeert de fiscus rechtvaardig af te romen via een ingewikkeld, almaar wijzigend en uitdijend belastingstelsel. Kan de doorsnee particulier daar zelf nog wijs uit? Of is hij steeds meer aangewezen op (dik) betaald fiscaal advies?

Volgens belastingadviseurs hangt dat af van iemands situatie èn interesses. ,,Iemand in loondienst met een eigen huis, een hypotheek en wat vermogen verdient de kosten van een belastingadvies niet terug'', denkt drs. Bert Bongers, adjunct-directeur van het College van Belastingadviseurs. ,,Wat de baas op je loon inhoudt, moet je gewoon betalen. Advies verandert daar niets aan.'' Iets ingewikkelder liggen aftrekposten als giften, arbeidskosten en rente. Enige kennis en creativiteit kan voor dit soort posten voordelig uitpakken. Toch kunnen particulieren dat, met behulp van een belastingsgids, in principe zelf uitzoeken. ,,Er zijn zelfs mensen'', weet drs. Anne Bijvoet, voorzitter van de Federatie van Belastingadviseurs, ,,die daar veel lol aan beleven. Met plezier werken ze een hele belastinggids door, en ze verzorgen hun aangifte uitstekend.''

Minder grijpbaar zijn de fiscale gevolgen van erven, schenken, overlijden, uitzending naar het buitenland, (r)emigratie, echtscheiding en zelfs trouwen. Die kwesties kennen vaak meer dan één fiscale oplossing, weet Hans Delissen, secretaris van het Nederlands Genootschap van Belastingadviseurs. ,,Als je vijf universitair geschoolde fiscalisten dezelfde casus laat oplossen, kunnen ze allemaal met een ander antwoord komen.'' Oorzaak: naast de vele wetten kent het belastingrecht een onophoudelijke stroom jurisprudentie. ,,Belastingrecht verandert elke dag'', zegt Delissen. ,,Dat maakt verschillende interpretaties mogelijk.''

Wie het daardoor allemaal niet (meer) kan volgen, kan overwegen een belastingadviseur in te huren. De titel `belastingadviseur' zegt overigens weinig. ,,Elke administrateur die in zijn vrije tijd wat aangiftes voor vrienden en kennissen verzorgt, kan zich ook belastingadviseur noemen en een belastingconsulentennummer bij de fiscus aanvragen'', legt Delissen van het NGB uit. Meer kwaliteitsgaranties bieden de bij verenigingen aangesloten belastingadviseurs. De belangrijkste beroepsorganisaties zijn, van gemiddeld hoogste naar lagere toelatingseisen, Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB, 3000 leden), Federatie van Belastingadviseurs (FB, 2700 leden), Nederlands Genootschap van Belastingadviseurs (NGB, 160 leden) en College van Belastingadviseurs (CB, 1600 leden).

Alle belastingverenigingen hebben gedragsregels, onafhankelijke tuchtrechtspraak en opleidingen voor de leden. De toelatingseisen, de (voor)opleidingen het soort leden verschillen echter sterk per vereniging. De NOB is slechts toegankelijk voor universitair geschoolde fiscalisten. Veel NOB-leden werken bij grote advieskantoren, die particulieren tot multinationals bedienen. ,,Particulieren adviseren we bijvoorbeeld over oudedagsvoorziening, vermogensoverheveling aan kinderen of uitzending naar het buitenland", zegt mr. Frits Sobels, directeur van de NOB. De leden van de FB, NGB en CB richten zich doorgaans op particulieren en middelgrote en kleine bedrijven. FB-leden, academici en HBO'ers, zijn opgeleid aan de eigen Federatiebelastingacademie. NGB- en CB-leden hebben meestal een HBO-opleiding.

Ook de tarieven verschillen per vereniging. NOB-leden rekenen 125 tot soms 700 gulden per uur, al verdient een goede belastingadviseur zich volgens Frits Sobels altijd terug. Bij de andere belastingadviseurs lopen de uurhonoraria uiteen van 50 tot 250 gulden. Voor het invullen van een particuliere aangifte gelden regelmatig vaste tarieven. Vooralsnog aarzelen overigens veel particulieren om geld aan belastingadviezen te besteden, weet Anne Bijvoet. ,,Gek genoeg laten mensen wel een tweedehands auto vooraf keuren, maar een hypotheek sluiten ze af bij de eerste de beste bemiddelaar zonder onafhankelijk fiscaal advies.'' Mensen die wel advies inhuren blijven volgens Bijvoet daarentegen vaak jarenlang klant. ,,Als ze hier voor de tweede keer komen, hebben ze hun blauwe envelop vaak nog niet eens opengemaakt.''

Op zoek naar een

belastingadviseur?

1. Vraag vrienden en kennissen met een vergelijkbare fiscale situatie of ze een belastingadviseur kunnen aanraden.

2. Vraag een adviseur om een kennismakingsgesprek. Sommigen doen zoiets gratis, anderen sturen een rekening. Informeer vooraf.

3. Informeer of belastingadvisering het hoofdberoep van uw raadgever is. Dat komt zijn kennis en deskundigheid waarschijnlijk ten goede.

4. Informeer of de belastingadviseur is aangesloten bij een beroepsvereniging (NOB, FB, CB of NGB). Al die verenigingen kennen beroepsregels en onafhankelijke tuchtrechtspraak. Daarnaast verplichten ze hun leden tot permanente educatie.

5. Vraag de adviseur welke (belasting)opleiding hij heeft gevolgd. De hoogste fiscale opleiding is universitair of Federatiebelastingacademie; veel voorkomend is een opleiding op HBO-niveau.

6. Vraag de adviseur in wat voor cliënten hij zich specialiseert. Particulieren hebben andere fiscale problemen en behoeven andere oplossingen dan ondernemers.

7. Vraag vooraf naar het (uur)tarief inclusief BTW. Voor aangiftes gelden soms vaste tarieven. Vraag bij een uurtarief naar een schatting van de benodigde tijd.

8. Ga na of u het tussen u en de adviseur klikt. Een goed advies staat of valt met vertrouwen.