Wielersponsors hebben baat bij dopingperikelen

Het wielerjaar 1998 stond in het teken van doping. Opvallend genoeg ondervonden de Nederlandse sponsors TVM en Rabobank nauwelijks hinder van de negatieve publiciteit. ,,We zijn er zelfs sterker door geworden.''

Het nieuwe zilvergrijze shirt van TVM lag al op de tekentafel, toen de wielerploeg in opspraak raakte door de vondst van 104 ampullen EPO in een materiaalwagen. Het oude shirt kwam veelvuldig in beeld tijdens de afgelopen Tour de France. Renners aan het zwembad, renners tijdens een staking, renners voor verhoor naar het politiebureau. Volgens Arjan Bos, commercieel-directeur van het Drentse verzekeringsbedrijf, was het bontgekleurde tricot aan vervanging toe. ,,We zaten al een poosje te knutselen met een reclamebureau. Na de Tour hadden we nog meer reden om onze renners in een ander jasje te steken. We wilden met een schone lei beginnen.''

Volgens Bos heeft TVM de juiste strategie bedacht toen de verhalen over doping in de publiciteit kwamen. ,,Wij hebben meteen een paar woordvoerders aangesteld die de achterban zo zorgvuldig mogelijk hebben geïnformeerd. Want eerlijkheid wordt 't meest gewaardeerd. Pas toen de Tour was afgelopen en de Franse justitie op de man ging spelen – door Priem, Moors en Michailov vast te houden – hebben we de publiciteit bewust gemeden. We waren bang voor nog meer indianenverhalen. Toen hebben we onze advocaat aan het woord gelaten.''

Gert Sluis is als hoofd-communicatie van Rabobank Nederland nauw verboden met de wielerploeg. Hoewel de renners van deze sponsor niet direct in verband werden gebracht met doping, besloot de hoofddirectie open kaart te spelen. Sluis: ,,In de relationele sfeer hebben we het hele verhaal op tafel gelegd. Onze baliemedewerkers hebben verantwoording afgelegd aan de cliënten, die met allerlei vragen op de proppen kwamen. We hebben iedereen kunnen overtuigen van onze huisregels. Als een renner of ploegleider of ploegarts wordt betrapt op doping, wordt hij onmiddellijk op straat gezet.''

Bij TVM kwam de Russische ploegarts Michailov vorig jaar onder druk te staan. Hij zou de voorraad EPO uit Spanje hebben meegenomen om de apotheek van een kinderziekenhuis in Moskou aan te vullen. Het eiwithormoon EPO wordt onder andere toegediend bij suikerpatiënten. Hoewel de leiding van TVM zich nog steeds achter de lezing van de dokter schaart, heeft Michailov dit seizoen een minder verantwoordelijke taak gekregen. Hij moet voortaan verantwoording afleggen aan de Brabantse cardioloog Hoogsteen, die de laatste jaren gezondheidstesten uitvoerde voor TVM.

Bos benadrukt dat alle betrokkenen bij de wielerploeg afgelopen winter een ethisch statuut hebben ondertekend. ,,De taken en bevoegdheden zijn nog eens helder op papier gezet. Iedereen draagt zijn eigen verantwoordelijkheid. De organisatie is nog professioneler geworden.''

Voor Sluis was er weinig reden om de huisregels bij Rabobank aan te scherpen. ,,Wij hebben een rotsvast vertrouwen in Jan Raas, onze manager. Hij is altijd vierkant tegen doping geweest. Als er maar een verkeerde reuk om een bepaalde renner hangt, zegt Jan hem de wacht aan.''

Opmerkelijk genoeg hebben de dopingperikelen in de Tour de France geen negatief effect gesorteerd bij de wielersponsors. De Franse horlogefirma Festina heeft nog nooit zoveel klokjes verkocht als afgelopen zomer, toen de werknemers van de wielerploeg werden ontmaskers als georganiseerde dopinghandelaars. Ook bij TVM en Rabobank was eerder sprake van een positief effect. ,,Wij zijn er opvallend genoeg sterker uit tevoorschijn gekomen'', zegt Sluis. ,,Onze teamgeest kan niet meer stuk'', weet Bos.

Volgens het directielid van TVM richtte de negatieve publiciteit zich eerder op de renners en de ploegleiders dan op het verzekeringsbedrijf. ,,Maar onze werknemers stonden al die tijd vierkant achter de renners'', zegt Bos. ,,Het is echt hartverwarmend hoeveel faxen, e-mailtjes en bossen bloemen wij hebben ontvangen. De onderlinge saamhorigheid is nog nooit zo groot geweest. En de naamsbekendheid van TVM steeg naar de zeventig procent.''

Volgens Sluis is het begrijpelijk dat Festina meer horloges verkocht tijdens de Tour. ,,De klanten beseffen dat een horloge niet slechter wordt wanneer sommige renners doping gebruiken. Bij Festina gold: het maakt niet uit hoe ze over je praten, als ze maar praten. Bij ons ligt dat anders. Wij verkopen geen consumentenproduct. Wij staan garant voor betrouwbaarheid en integriteit. Ook met wielrennen. Dat zie je terug bij de ouders van jonge renners. Bij ons voelen ze zich veilig. Waarmee ik overigens TVM niet in diskrediet wil brengen.''

De zalvende woorden van Sluis passen in het gewijzigde strijdbeeld tussen TVM en Rabobank. Terwijl de renners in het verleden vriendschappelijk met elkaar omgingen, gooiden de begeleiders met modder naar elkaar. Oude vetes tussen de verschillende ploegleiders, die als renner ook elkaars rivaal waren, waren niet bevorderlijk voor de saamhorigheid in het peloton. Sinds de aanhouding van de drie TVM'ers toont de concurrentie veel mededogen. Bos ziet opnieuw een pluspunt. ,,De band met Rabo is sinds de Tour veel intensiever geworden.''

Beide betrokkenen verwachten een toenemende populariteit van de wielersport. Sluis: ,,De dopingaffaires hebben een zelfreinigend effect. De kwaden komen vanzelf bovendrijven. En vergeet niet dat de Franse justitie de renners tot underdog heeft verklaard. Elk middeltje werd in verband gebracht met doping. Belachelijk.'' Bos: ,,Het imago van het wielrennen heeft een forse deuk opgelopen, maar een echte volkssport gaat nooit verloren. Onze vrachtwagenchauffeurs zullen zich altijd met de renners blijven vereenzelvigen.''

Ondanks de grote affiniteit met de wielersport overweegt TVM na veertien jaar het aflopende contract niet te verlengen. Co-sponsor Farm Frites zou bereid zijn als hoofdsponsor op te treden, al dan niet met TVM als tweede geldschieter. Volgens Bos heeft de weifelende houding van zijn bedrijf niets te maken met de dopingperikelen. ,,Wij zijn een van de oudste ploegen uit het peloton. Het moment van stoppen komt steeds dichterbij. Na zo'n lange tijd is het misschien zinvol om je geld ergens anders in te steken.''

Bij Rabobank, dat in 1995 met wielersponsoring begon, is het contract onlangs met drie jaar verlengd. Gert Sluis praat enthousiast over ,,het dynamische effect van de sponsoring''. De naamsbekendheid van de agrarisch getinte coöperatie reikt verder dan Brabant en Zeeland. Rabobank heeft tegenwoordig ook belangen in Frankrijk, Italië, Spanje en Zwitserland: wielernaties bij uitstek. Sluis is trots en laat zijn vakjargon de vrije loop. ,,Wij behoren weer tot de top of mind. We worden vaak als eerste genoemd. Onze merkdefinitie is door het wielrennen geharmoniseerd.''