Voorzichtig DSM houdt vast aan groeiambitie

Chemiereus DSM wordt in 2002 honderd jaar en wil zijn omzet tegen die tijd nog met ruim de helft laten groeien. Daarvoor zijn ook overnames nodig. Scheidend bestuursvoorzitter Simon de Bree hoopt binnenkort nog ,,een fraaie snoek aan de haak te slaan''.

Behalve bestuurvoorzitter van DSM is ir. Simon de Bree een verwoed schaatser en wielrenner. Bij de presentatie van jaarcijfers gebruikt hij graag sporttermen als verklaring. Gisteren lichtte De Bree voor de zesde en laatste maal DSM's resultaten toe. Op 1 juli gaat de topman na 33 jaar bij DSM met pensioen. Hij maakte de metamorfose mee van een nationaal staats-mijnbedrijf tot een mondiaal werkend chemie- en biotechnolgieconcern.

Een van de boeiendste aspecten van zijn werk noemde De Bree gisteren de efficiencyslag die telkens weer geleverd kan en moet worden om de concurrentie bij te benen en de inmiddels traditionele sterke kaspositie te behouden. Kostenbesparing is het sleutelwoord. ,,In mijn jonge jaren was ik hier market manager voor polymeren (grondstoffen voor de kunststofproductie). Onze verkoopprijs was toen 1 Dmark per kilo en vandaag is het ook 1 mark. Dat betekent dat je heel wat kosten hebt moeten inslikken.''

Bij elke reorganisatie poogt DSM weer met lagere kosten betere resultaten te bereiken. ,,Het is net als in de sport: je legt de lat steeds weer iets hoger om er met veel plezier overheen te springen.''

Niet zonder trots meldde De Bree het resultaat: ,,We zitten in de eredivisie van Moody's en Standard & Poor's.''

Topratings van deze beoordelaars van de kredietwaardigheid helpen DSM aan een goede toegang tot de Amerikaanse en Europese kapitaalmarkten. En dat maakt het mogelijk om overnames, zoals die van Gist-brocades begin '98, met een flink deel vreemd vermogen te financieren.

In het jaar 2002 bestaat het concern honderd jaar. De Bree zal bij de festiviteiten wel van de partij zijn, maar verder zal hij na zijn vertrek afstand nemen. Daarom wil hij geen lid van DSM's raad van commissarissen worden, wèl bij andere bedrijven.

De Bree laat een financieel gezonde onderneming achter, met een enorme groeiambitie. De omzet moet in 2002 van de huidige 14 miljard gulden naar 22 miljard groeien. Dat tempo zou wel eens doorkruist kunnen worden door de weerbarstige werkelijkheid. Want 1999 wordt volgens De Bree zelf al gekenmerkt door grote economische onzekerheid, gezien de ontwikkelingen in Zuidoost-Azië, Rusland en Latijns Amerika, terwijl de algemene verwachting is dat de economische groei in de Verenigde Staten en Europa lager zal uitkomen dan vorig jaar.

1998 Was ,,opnieuw een goed jaar'', maar in de laatste drie maanden kreeg DSM een flinke tik van de financiële crisis. Daardoor daalde het bedrijfsresultaat dat kwartaal met 21 procent en liep de winst met 31 procent terug.

Over het eerste kwartaal van dit jaar verwacht de raad van bestuur ,,substantieel lagere'' resultaten dan in dezelfde periode vorig jaar, omdat de ,,moeilijke marktomstandigheden'' voor polymeren en industriële chemicaliën voortduren. Maar verder dan de eerste drie maanden durfde De Bree niet te gaan in zijn beoordeling van de vooruitzichten. Hij hield het er op dat 1999 een ,,onzeker jaar'' wordt, waarin DSM zal doorgaan met ,,selectieve groei''.

De bedrijfscluster Life Science Products (fijnchemicaliën, voedingsingrediënten en grondstoffen voor medicijnen) zijn daarbij het troetelkindje dat moet zorgen voor versterking van de winstgevendheid. Maar juist bij penicilline en afgeleide producten (van het voormalige Gist-brocades) werden vorig jaar door overproductie en prijsdalingen lagere resultaten behaald.

Om in vier jaar met de helft van de huidige concernomzet te groeien denkt De Bree behalve autonome groei ook meer acquisities nodig te hebben. ,,Als er een aantrekkelijke overname mogelijk is, kopen we – als is het morgen. Ik hoop van harte binnenkort bekend te kunnen maken dat we een fraaie snoek aan de haak hebben.''