Maak uw eigen postzegel

Als de Posterijen iemand willen eren zetten ze het portret van de verdienstelijke in kwestie op een postzegel. De Amerikanen zijn er niet kinderachtig in. Boris Karloff en Lon Chaney jr., in verscheidene rollen, Marilyn Monroe als zichzelf, Eddie Rickenbacker, nog veel meer. Ik ben geen filatelist, maar ik vind dat de brieven door zulke postzegels mooier worden en dat je er de geadresseerde en de geportretteerde mee eert. Maar waarom dat altijd aan de Post overgelaten? Waarom zou je het niet eens zelf doen?

Het is gedaan, voorbeeldig, en daarom zeg ik niet door wie, want er is een kans dat hij dan door liefhebbers zou worden bestormd en dat wens ik hem niet toe. Ik kreeg een brief uit Nederland met een postzegel waarop het portret van Roland Topor, de geniale Fransman. Er was nog een postzegel naast geplakt, de koningin. De posterijen hadden kunstenaar en staatshoofd in één klap onder hun stempel verenigd. Daardoor leek het op het eerste gezicht alsof hij net als Hare Majesteit de frankering had gediend. Maar als je beter keek, zag je dat hij geen cijfers en letters droeg. Hij lachte en dat is bij hem voldoende.

Met de koningin weekte ik hem van het papier en legde beiden te drogen. Toen kreeg ik uit een ander deel van het land nog een brief met Topor, nu in gezelschap van Suske en Wiske. Degene die de Topor-postzegel heeft laten maken, is er niet gierig mee – gelukkig, want zoals ik al zei, dit is in zijn genre een mooi stukje papier, volgens de conventies van de postzegel gemaakt en gedrukt zodat het een documentje is geworden met alle magie die zo'n staatspapier heeft. Op een andere manier bereikt Saul Steinberg met zijn stempels en handtekeningen op zelf verzonnen paspoorten een overeenkomstig effect. Het zijn geen vervalsingen. Je zou zeggen dat ze in hun weergaloze authenticiteit zelfs meer dan echt zijn, als dat geen onzin was.

Er zijn mensen die voor hun plezier kaarten van niet bestaande landen tekenen, er volken bij verzinnen met eigen zeden, gewoonten, godsdienst en geschiedenis – Swift, Tolkien, Toonder. Een logische voortzetting is dan dat de schepper allerlei documenten bedenkt. Ik ken iemand die een muntstelsel voor het land Schizofrenia had ontworpen. Een priemtallig stelsel waarin je voor zeven schiezen dertien frenen kreeg. De nationale sport was het haarkloven en in het nationale wapen stond tussen twee knippende scharen de paddestoelwolk van een ontplofte kernbom. De bankbiljetten, versierd met het schilderij van Magritte waarop een man in de spiegel zijn eigen achterhoofd ziet, wekten de indruk dat ze doormidden waren gescheurd. De naam van de ontwerper ben ik kwijt.

Nu las ik dat de Japanse firma die de automatische fotocabine tot bruikbaar en onmisbaar massaproduct heeft gemaakt, al vier jaar geleden een apparaat heeft gebouwd waarop je je beeltenis of die van iemand anders op een vel zegels kunt overbrengen. Onder de Japanse teenagers is het een rage geweest; hier niet voorzover ik weet. En dezelfde firma heeft alweer een nieuwe machine ontwikkeld, om via een inkjet printer afbeeldingen op je vingernagels te spuiten. Ook voor de teenagers. Het heet Fingernail Art. Ik geloof het zonder bewijs.

Het computerprogramma Windows 95 heeft een verfdoos met 26 kleuren, een potlood, kwasten, een spuitbus waarmee je dun, dikker en dik kunt spuiten, een verfemmer om het hele doek vol te gooien en een vlakgum. Een genot. Als je een kleurenprinter hebt, kun je je scheppingen ook nog op papier brengen, desnoods met tekst erin en die weer in allerlei lettertypen en grootten. Maar probeer met al deze hulpmiddelen iets te maken dat op een echte postzegel lijkt. Het is eerder een aanleiding om eens over de formulering van een wet te gaan nadenken: elektronica van toenemende ingewikkeldheid stelt meer mensen in staat tot het maken van dezelfde onhandigheden en wanstaltigheden waarvoor ze in het pre-computertijdperk hun verfdoos gebruikten, met dit verschil dat ze er nu het woord art aan toevoegen.

Visitekaartjes kun je, met de lay-out en het lettertype van je voorkeur op het station in een automaat laten maken. Maar postzegels zoals met deze Japanse machine niet. Stel je voor dat je in de boekwinkels zo'n apparaat had. Een portretje van de auteur van je voorkeur onder een lens, of van een schilderij, een plaatje, een compacte tekst, of voor sommige schrijvers een foto van zichzelf en dan twee vijfguldenstukken in de gleuf en na wat gezoem vanbinnen komt er een vel met gegomde postzegels uit. In de boekwinkels van Barnes & Noble verkopen ze leesbrillen. Ook een goed idee. Maar voor de verbreiding van de literatuur en de versiering van brieven vind ik dit beter. De Japanse firma heet Atlus Inc. en is gevestigd in Tokio.