Lucian Freud

,,Lucian Freud'', schreef deze krant, ,,bekend om zijn pasteus gepenseelde, vlezige naakten, gaat koningin Elizabeth II van Engeland portretteren.'' Literair gezien een mooie beginzin voor zo'n eenvoudig krantenberichtje, maar ik vond de beginzin van Het Parool toch iets meer to the point. Die luidde: ,,De exentrieke Britse kunstschilder Lucian Freud heeft er in beginsel in toegestemd het portret te schilderen van koningin Elizabeth.''

Het zit hem natuurlijk in de toevoeging: in beginsel. Je kunt een beslissing nemen, maar als je in beginsel een beslissing neemt, moet er sprake zijn geweest van zwaarwegende overwegingen. De schilder heeft lang gewikt en gewogen. Naar verluidt is hij op zijn zeventigste met nadenken begonnen en heeft hij er vervolgens zes jaar over gedaan om tot een beginselbesluit te komen.

Sir Robert Fellowes, een vertrouweling van de Britse vorstin, heeft al die tijd met Freud onderhandeld. Een paar keer per week belde Sir Robert Fellowes aan bij de schilder. Hij had altijd een bosje bloemen bij zich, of een doosje bonbons. Of een zilveren theelepel, afkomstig uit privé-bezit van de Windsors. Binnen ging de maid vragen of de schilder gestoord wilde worden, wat niet altijd het geval was. Dan keerde Sir Robert bedroefd terug naar Buckingham Palace en was de koninklijke familie weer een dag lang in rouw gedompeld.

Maar eens in de zoveel tijd, je wist het nooit van tevoren, ging de deur open voor Sir Robert Fellowes. Op zijn tenen volgde de vertrouweling van de vorstin de maid naar de serre. Daar zat de schilder en staarde uit het raam. De ontmoetingen vonden altijd plaats in de serre, want tot het atelier werd Sir Robert nooit toegelaten.

Het duurde altijd even voordat de schilder opschrok uit zijn overpeinzingen, maar boven het kopje thee begonnen dan de onderhandelingen over de voorwaarden. De schilder schudde het hoofd. Hij zag het somber in. Al eerder had hij het aanbod afgewezen om Prince Charles en Lady Di te portretteren en ook een verzoek van de Paus had hij naast zich neergelegd. Ja, zei hij, Harry Mulisch reist misschien helemaal naar Rome om daar met zijn pet in de hand de Paus een handje te mogen geven, maar dat zou hij, Lucian Freud, nooit doen. Een volmaakt oninteressante figuur, die Johannes Paulus! Voor een kunstenaar was daar niets mee te beginnen. Sir Robert Fellowes kroop ineen. Hij was vertrouwd geraakt met dergelijke tirades, maar dit keer had hij geen idee wie die Harry Mulisch was.

Het scheelde niet veel of Sir Robert Fellowes had de moed verloren, tot er plotseling in het zesde nadenkjaar schot kwam in de zaak. Nog met een bonbon in de mond zei de schilder, nauwelijks hoorbaar, dat hij, misschien, eventueel in beginsel bereid was Elizabeth te portretteren. Sir Robert wist niet wat hij hoorde. Hij wilde opspringen van vreugde, maar hij kende zijn plaats. Je had het volk en zijn regering, daarboven de monarch en haar vertrouwelingen, maar weer helemaal daarboven: het genie. En dat genie zat nu tegenover hem en had zojuist in beginsel toegestemd om een portret van Her Majesty te maken.

,,Maar zij moet wel hier komen, op mijn atelier'', mompelde Freud, ,,niet één keer, maar 72 keer.'' Sir Robert Fellowes schrok. Hoe kreeg hij een 72-jarige vrouw die zelden buiten de deur van haar paleis komt 72 keer naar het atelier?

,,Het is dit, of anders niet'', hoorde hij de schilder zeggen. Sir Robert Fellowes dacht na. Hij zag het voor zich: leden van de Britse Society of Portrait Painters zouden de draagkoets op hun rug nemen om de koningin stapvoets naar het atelier te transporteren. Het publiek zou langs de wegen staan te juichen en het koningshuis zou zo zijn populariteit weer terugwinnen. Sir Robert stond op en maakte een buiging. ,,Ik zal het aan Her Majesty voorleggen'', zei hij, terwijl hij achterwaarts de kamer verliet.

Lucian Freud bleef achter in de serre en staarde weer uit het raam. Hij nam een slokje thee. ,,What a piece of shit'', gromde hij voor zich uit, ,,alleen in beginsel heb ik gezegd. Ze moet wel naakt.''