`Leger van Guatemala samen met VS schuldig aan genocide'

Het Guatemalteekse leger heeft tussen 1960 en 1996 genocide gepleegd op de oorspronkelijke bevolking van Guatemala, de Maya's, als onderdeel van de strijd tegen de linkse guerrilla. Dat staat in een rapport dat gisteren in Guatemala Stad is gepresenteerd door een onafhankelijke, internationale waarheidscommissie.

De Verenigde Staten hebben volgens de waarheidscommissie een sleutelrol gespeeld bij de genocide: het land trainde Guatemalteekse officieren en financierde de strijd tegen de guerrilla. Begin jaren tachtig, tijdens het presidentschap van Ronald Reagan, ging de burgeroorlog een ongekend wrede fase in.

De commissie heeft drie jaar lang onderzoek verricht naar de gruweldaden die zijn begaan tijdens de burgeroorlog, waarbij 200.000 doden vielen. Tussen 1960 en 1996 zwaaide een rechts militair regime de scepter in Guatemala. Volgens de militairen sympathiseerden de Maya's met de guerrilleros. Het gevolg, aldus het rapport, was een reeks ,,agressieve, racistische en extreem wrede gewelddadigheden, die hebben geleid tot de massale vernietiging van weerloze Maya-gemeenschappen.''

In 1996 sloten de strijdende partijen onder supervisie van de Verenigde Naties een vredesakkoord en werd een internationale waarheidscommissie opgericht. Uit het onderzoek van de commissie blijkt dat het leger 93 procent van de 200.000 slachtoffers op zijn geweten heeft. Het aandeel van de guerrilla is drie procent en van vier procent van de slachtoffers zijn de daders niet bekend. De meeste slachtoffers zijn gevallen tussen 1981 en 1983.

Guatemala heeft altijd beweerd dat veel militairen op eigen houtje opereerden en dat er geen sprake was van systematische oorlogvoering. Bovendien had de strijd tegen het communisme voorrang, zo luidt de officiële lezing. Volgens Christian Tomuschat, de Duitse jurist die het onderzoek leidde, laat het rapport zien dat deze lezing niet op feiten berust.

In het rapport worden geen namen genoemd van betrokken militairen, tot ongenoegen van veel Guatemalteken, die gerechtigheid eisen. (Reuters, AP)