Kalevala

Zondag wordt in de Amsterdamse Centrale Bibliotheek een tentoonstelling over de Kalevala geopend in het bijzijn van Pertti Harvola, de Finse ambassadeur in Nederland. De aanleiding voor de expositie is de honderdvijftigste verjaardag van de Kalevala of, preciezer, de honderdvijftigste verjaardag van de tweede editie. Al in 1835 publiceerde Elias Lonnrot zijn op traditionele volkspoëzie gebaseerde epos, dat geldt als het epos van Finland. Veertien jaar later publiceerde hij een verbeterde nieuwe bewerking.

De belangrijkste figuur in de Kalevala is de zingende en spelende Väinämöinen. Deze Finse Orpheus voltooit in de Kalevala het scheppingsproces van de aarde, dat was begonnen toen een duikeend eieren op de knie van de watermoeder Ilmatar legde. Die braken en uit de gebroken schalen ontstond de wereld. Väinämöinen kon de verschillende volkeren van die wereld met zijn muziek betoveren. Overigens loopt het niet goed met hem af. Nadat een zekere Marjatta in verwachting is geraakt van een vossenbes, veroordeelt Väinämöinen de uit die zwangerschap geboren vaderloze zoon ter dood. Het kind verzet zich echter en wordt uiteindelijk gekroond tot koning. Väinämöinen vertrekt en voorspelt boos dat men hem nog weleens nodig zal hebben om nieuwe muziek te maken.

Met hulp van de Finse staat wordt dit jaar in verschillende landen een aantal herdenkingstentoonstellingen georganiseerd want, zo meldt een speciaal nummer van het blad Finfo trots, de Kalevala is in 46 talen vertaald. Ook in het Nederlands. Die vertaling dateert echter nog van het vorige Kalevala-jubileum, veertien jaar gelden. Toen liet uitgeverij Vrij Geestesleven het boek vertalen, uit het Duits. Die uitgave is nog net niet uitverkocht, meldt een woordvoerder van de uitgeverij. ``We hebben er hier nog ongeveer dertig staan.'' Voor een herdruk zijn bij haar weten nog geen plannen.