Charles Palliser

Ruim honderd jaar te laat, in 1990, bewees de Brit Charles Palliser met zijn vuistdikke, Dickensiaanse debuut The Quincunx dat de klassieke negentiende-eeuwse roman nog springlevend is, of op z'n minst ten onrechte begraven. De roman, compleet met ondoorgrondelijke doch spannende intrige en een ellenlange lijst personages, schetste een caleidoscopisch beeld van de Britse samenleving rond 1820, en maakte de auteur in één klap beroemd. Een tweede roman, gesitueerd in het heden, had beduidend minder succes. Maar na acht jaar is Palliser weer teruggekeerd naar de periode waarin zijn talent het beste lijkt te gedijen. Zijn nieuwe roman The Unburied bestaat grotendeels uit het verslag van de historicus Courtine over een drama waarvan hij getuige was in december 1881. De `bezorger' van dit document voorzag het in 1919 bovendien nog van een voor- en nawoord, waardoor de beschreven gebeurtenissen in een heel nieuw licht komen te staan.

Op uitnodiging van een oude vriend, van wie hij al twintig jaar niets meer heeft gehoord, brengt Courtine een paar dagen door in Thurchester. Hij hoopt niet alleen op een verzoening met deze Fickling, maar denkt ook in de bibliotheek van de kathedraal een document te zullen vinden dat een theorie over Alfred de Grote moet bewijzen. Al snel merkt hij echter dat de gemeenschap rond de kathedraal verdeeld is door de bittere rivaliteit tussen aanhangers van de Low en de High Church, een religieuze controverse die in de Britse geschiedenis steeds weer opspeelt. Ten tijde van de Burgeroorlog was dit de aanleiding voor een drama rond diezelfde kathedraal, dat twee onopgeloste moorden ten gevolge had. Courtine raakt even gefascineerd door de verschillende verhalen over de moorden als door zijn middeleeuwse documenten, en ziet zodoende niet wat er zich onder zijn eigen neus afspeelt, totdat er een gruwelijke moord gepleegd wordt.

The Unburied is korter, compacter en minder breed opgezet dan The Quincunx, waardoor het verhaal sneller op gang komt. Courtines typisch victoriaanse taalgebruik, eergevoel en onwereldse naïviteit zijn vermakelijk, evenals gothic elementen als spookverhalen, afgesloten torentjes, cryptische spreuken en verborgen graven, maar het boek heeft uiteindelijk een donkere ondertoon. De intrige is aangenaam ingewikkeld, temeer omdat die wordt verweven met steeds wisselende versies van andere moordcomplotten. Tenslotte: geen detail is zonder betekenis – wie vanaf het begin goed oplet, moet ten minste één moord kunnen oplossen.

Charles Palliser: The Unburied. Phoenix House, 389 blz. ƒ39,95.