ABN Amro ziet alleen Brazilië als bedreiging

De crises in Rusland, Azië en Latijns-Amerika hebben de winst van ABN Amro vorig jaar gedrukt. Toch gaat het de bank operationeel voor de wind. In een land als Indonesië is het aantal klanten verzesvoudigd.

De operationele resultaten zullen zeker stijgen, maar wat er uiteindelijk aan nettowinst overblijft, weet niemand. Zie daar, de winstverwachting die ABN Amro gisteren bekendmaakte. Het is een variant op ,,het kan vriezen, het kan dooien'', maar valt deze voorzichtigheid de bank te verwijten? Met een Braziliaanse economie net uit of net in een crisis, een begin van herstel in Azië en met een losgeslagen financieel systeem in Rusland?

Ook in het afgelopen jaar zag ABN Amro de operationele resultaten (de baten min de kosten) flink stijgen. In vergelijking met vorig jaar steeg dit bedrijfsresultaat met ruim 1 miljard gulden (bijna 15 procent) tot 8,45 miljard gulden. ,,Een resultaat dat mij erg meevalt, gezien de financiële onrust in de diverse regio's'', stelt analist Heinie Hakker van de bank Metzler. Zeker ook omdat in dit resultaat het handelsverlies (306 miljoen) in schuldpapier van opkomende markten is opgenomen.

De stijging van het operationele resultaat geeft aan welke rol buitenlandse, veilige, banken spelen in crisistijden. Bestuursvoorzitter Jan Kalff verklaarde gisteren zelfs dat het aantal klanten in Indonesië bijvoorbeeld verzesvoudigd is. Het resultaat heeft in de tweede helft van het jaar (plus 14 procent) dan ook nauwelijks een tik gekregen.

Hoe kan de nettowinst dan toch in de tweede helft van het jaar plotseling omslaan in een winstdaling van bijna 17 procent? In de eerste zes maanden van 1998 was nog sprake van een winstgroei van 20 procent? Die omslag wordt onder meer verklaard door de grote vorderingen die ABN Amro bij debiteuren heeft uitstaan. In de eerste helft van het jaar stonden enkele cliënten nog voor bijna 900 miljoen in het krijt, terwijl die hoeveelheid tegen het einde van het jaar meer dan verdubbeld is tot ruim 2 miljard.

Veel geld zullen deze vorderingen niet opleveren. De bank heeft bijvoorbeeld 450 miljoen tegoed van Russische collega-banken. ,,De vorderingen bestaan nog wel, maar de banken niet meer'', grapte Kalff cynisch over de schuldpapieren die inmiddels evenveel waard zijn als de Russische spoorwegobligaties eerder deze eeuw.

De tegenvallers in de opkomende markten worden enigszins goedgemaakt door de bijdragen uit het nationale stroppenpotje voor banken - het Fonds voor algemene bankrisico's (FAR). In totaal kon ABN Amro enkele stroppen opvangen door de 223 miljoen gulden die dit jaar uit de pot is ,,vrijgevallen''. De bijdrage in de tweede helft van het jaar bedroeg slechts 79 miljoen gulden, waardoor de FAR (gevuld met 2,5 miljard gulden) per saldo aan de winstgroei in de tweede helft heeft bijgedragen.

Een grote tegenvaller vormden de gedaalde aandelenkoersen. Net als andere grote financiële concerns belegt ABN Amro een deel van het eigen vermogen op de aandelenbeurs en de bank heeft hier blijkbaar flink verloren. Onder de post `waardeverandering financiële vaste activa' boekt ABN Amro over het afgelopen jaar 213 miljoen gulden af. Om echte verliezen gaat het hier overigens niet omdat de aandelen gewoon nog in portefeuille zijn: gaan de koersen in de komende maanden weer omhoog, dan kan het bedrag gewoon weer in de winst worden bijgeschreven.

De financiële crises in de wereld hebben er wel toe geleid dat de divisie Investment Banking in het laatste halfjaar in de rode cijfers is beland. Een negatief resultaat van 42 miljoen gulden is vooral het gevolg van de gestegen lasten. Terwijl de inkomsten sinds de zomer met 16 procent zijn teruggelopen, namen de kosten slechts 5 procent af. Toch zijn volgens Kalff gisteren ,,de personeelslasten in de tweede jaarhelft met maar liefst 23 procent afgenomen''. Het snijden in de bonussen kon het handelsverlies in obligaties van opkomende markten (306 miljoen gulden) en een lagere verkoop van participaties in bedrijven echter niet goedmaken.

Dat het operationele resultaat van de gehele bank zijn groei desondanks heeft voortgezet is uitsluitend te danken aan de divisie Buitenland die in het tweede halfjaar het resultaat met maar liefst 35 procent zag toenemen. Vooral de Amerikaanse activiteiten zagen de winst met bijna de helft toenemen. De divisie Nederland boekte in die periode slechts een 3 procent hoger resultaat.

Kalff gaf gisteren aan geen reden te hebben voor pessimisme. ,,De operationele winsten blijven immers stijgen.'' Nu alle verliezen in Rusland zijn genomen, het acute karakter van de Aziatische crisis grotendeels voorbij is en alle stroppenpotjes (en voorzieningen) goed zijn gevuld lijkt de weg weer vrij te zijn voor de beoogde winstgroei van 12,5 procent.

Maar er resteert één groot probleem, zo gaf Kalff gisteren toe. Want alleen over Brazilië, na de acquisitie van Banco Real de derde thuismarkt van ABN Amro, blijft hij pessimistisch. Over noodscenario's wilde hij nog niet spreken, maar voor het lopende jaar verwacht hij voor dat land wel extra voorzieningen. Die moeten dan maar uit het resultaat van het lopende jaar worden gehaald, hebben ze blijkbaar bij ABN Amro gedacht: nog eens 200 miljoen aan voorzieningen voor Brazilië zou de winstgroei volledig hebben opgegeten.

AZIË12