Internetsite helpt twijfelende kiezer

Ook de provincies zitten op de elektronische snelweg. Duizend mensen bezoeken dagelijks de internetpagina over de Statenverkiezingen. Om erachter te komen op wie ze moeten stemmen.

Handig, zo'n internetsite over de Provinciale Statenverkiezingen. Vooral de digitale handleiding om smoezen-om-niet-te-gaan-stemmen te ontmantelen. Smoes: `Ik wil wel stemmen, maar vergeet het altijd'. Weerlegging: `Plak je oproepingskaart met een plakbandje op de binnenzijde van de voordeur. Plak er eventueel nog een papiertje naast met het geheugensteuntje: woensdag 3 maart.'

Stemmen, kortom, is een serieuze zaak. En dat vraagt een serieuze begeleiding, ook op internet. Het resultaat is een wat saaie maar ogenschijnlijk volledige site over de verkiezingen waarbij alle twaalf provincies zich hebben aangesloten. Landelijke politieke kopstukken mogen in die verkiezingen aanleiding zien om landelijke thema's te bespelen zoals asielzoekers en WAO, in de provincie gaat het om heel andere problemen, zo leert een blik op www.provincies.nl.

Moeten bijvoorbeeld de ziekenhuisdependances in het Zeeuwse Oostburg en Zierikzee open blijven? Moet de A28 tussen Meppel en Zwolle worden verbreed? Wordt het in Brabant niet eens tijd om het ambtsgebed weer in te voeren? Dergelijke vragen komen uit de zogenoemde Stemwijzer, het meest populaire onderdeel van de verkiezingssite. Door te reageren op zo'n twintig stellingen kan een twijfelende Limburger of Drent bepalen welke politieke partij in de provincie het best bij de eigen standpunten past.

Zouden de resultaten van de Stemwijzer in de tien deelnemende provincies – Friesland en Groningen doen niet mee – een weergave van de verkiezingsuitslag zijn, dan kon bij D66 de vlag in top. Van de bijna tienduizend bezoekers van de verkiezingssite die de Stemwijzer hebben ingevuld, komt een meerderheid uit bij de Democraten. ,,Logisch'', vindt J. de Graaf van het Instituut voor Publiek en Politiek dat de verkiezingssite verzorgt. Het is een Nederlandse reflexom bij het reageren op stellingen ergens in het midden te gaan zitten. Het is de tragiek van midden-partij D66: veel kiezers hebben de partij in hun keuze-repertoir, maar meestal op de tweede plaats.

Over de bezoekers van de verkiezingssite valt meer te zeggen dan dat ze, al dan niet per ongeluk, wat op hebben met D66. De Universiteit van Amsterdam houdt bij wat hun profiel is. Zo blijkt de site vooral bezocht te worden door hoog opgeleide mannen die vrijwel altijd stemmen bij Provinciale Statenverkiezingen. De meesten studeren nog en de rest zit in de automatisering, communicatie en onderwijs of is gepensioneerd. Bij eenvijfde van de ongeveer duizend keer per dag dat voor een bezoek van zo'n elf minuten naar het internetadres wordt gesurfd, komt de `hit' uit het buitenland. De helft daarvan komt uit de VS.

,,Het is nog maar een experiment'', zegt de initiatiefnemer van www.provincies.nl, tevens voorlichter van de provincie Zuid Holland, J. Hulsker. Waar internet nu nog een aanvullend medium is rondom verkiezingen, verwachten hij en De Graaf dat het binnen enkele jaren volledig om internet draait wanneer de gang naar het stemhokje aanstaande is. Vooral als stemmen-via-internet mogelijk wordt.

Vooralsnog dient Hulsker zich te beheersen, want het is nog maar drie maanden geleden dat de laatste provincie ,,digitaal is geworden''. Vandaar dat de site over de Statenverkiezingen op zijn zachtst gezegd ingetogen is: een handvol foto's, een paar kaartjes van provincies waar per gemeente de grootste partij wordt aangegeven en heel veel tekst. Helemaal volledig is die tekst niet, want slechts veertien van de 22 provinciale partijen hebben de gelegenheid gekregen zich te presenteren. ,,We hadden er wel een virtuele toer langs de voorgenomen route van de HSL op willen zetten. Maar je moet niet te veel op de ontwikkelingen vooruit willen lopen als alles nog zo nieuw is'', zegt Hulsker.

Volgens de voorlichter speelt er voor de provincie-ambtenaren één groot probleem bij het maken van een verkiezingssite: ze is politiek. Standpunten van partijen worden vergeleken en elke politieke partij presenteert zichzelf op de verkiezingssite. ,,Als ambtenaar loop je zo op de randen van de politiek'', meent Hulsker. ,,Voor de argeloze bezoeker van de site is het een ding van de overheid met partijpolitieke standpunten.''

Het gaat daarbij niet om standpunten van het loodzware soort, zo blijkt als de `meest ondersteunde stellingen' van de Stemwijzer worden geraadpleegd. Dan blijkt er in Gelderland en Zuid Holland ruime steun te bestaan voor een tweede waterleidingnet waar `grijs water' (spoelwater) door stroomt. Ook lekker scoort het over bestaand spoor laten rijden van de HSL door Utrecht. De gekozen commissaris van de koningin, die D66 in elke provincie bepleit, krijgt evenwel alleen in Brabant enige steun.