DE EERSTE KAMER

Na hun installatie kiezen de leden van Provinciale Staten de Eerste Kamer. Bijna een kwart van de respondenten (104 van de 445) is tegen dit principe van getrapte verkiezingen. Als alternatief pleiten bijna alle tegenstanders voor directe verkiezingen door alle kiesgerechtigde Nederlanders.

Alle zeven SP'ers zijn tegen de getrapte verkiezingen. Bij D66 en GroenLinks is de stemming verdeeld: bij beide is 50 procent voor en 50 procent tegen. VVD'ers zijn het sterkst voor het huidige stelsel: 112 respondenten zijn voor, 16 zijn tegen. Bij de PvdA is eenderde tegen, bij het CDA eenvijfde.

Van de 445 respondenten zijn 66 (15 procent) het eens met de stelling dat de Eerste Kamer overbodig is. De meeste voorstanders van afschaffen van de Senaat zijn te vinden bij SP (6 van de 7 respondenten), PvdA (23 van de 78) en D66 (12 van de 44). Sterk tegen afschaffen zijn CDA (slechts 5 van de 96 zijn voor), VVD (9 van de 128) en de kleine christelijke partijen (2 van de 29). Een van de liberale tegenstanders van de Senaat is het voormalige Tweede-Kamerlid Van Rey uit Limburg. Limburgers zijn het sterkst gekant tegen de Senaat (10 van de 36 respondenten).

De voorstanders van de Eerste Kamer pleiten in het algemeen voor de noodzaak van een chambre de réflexion, die in alle rust fouten van de Tweede Kamer herstelt. Enkele citaten:

H. Jeurink (PvdA, Drenthe) ,,De taak van de Eerste Kamer kan door anderen, bijvoorbeeld Statenleden, worden overgenomen.'

K.S. Heldoorn (PvdA, Friesland) ,,Net als de provincies zal een orgaan als de Eerste Kamer zijn meerwaarde voor burgers duidelijk moeten maken. Dat lukt tot nu toe onvoldoende.'

J.J. Modder (PvdA, Gelderland) ,,Meerwaarde is langzamerhand nihil. Het is een rusthuis voor oud-politici.'

M. Vissers (GroenLinks/De Groenen, Zuid-Holland) ,,Van Kamer van reflectie is de Eerste Kamer verworden tot Kamer van obstructie. Ondertussen worden gammele wetten gewoon door de vingers gezien door de meeste senatoren. De Eerste Kamer kan dus beter vervangen worden door een soort preventieve ombudsman (of -vrouw).'

De Eerste Kamer stelt zich te terughoudend op in politieke kwesties, vinden 146 respondenten. Veel Statenleden hebben goede herinneringen aan wijlen senator Kaland van het CDA, die veelvuldig met het kabinet in botsing kwam.

Veel critici vinden de Kameleden niet representatief, of juist te strikt gebonden aan hun partij, wat een onafhankelijke opstelling zou belemmeren.

A.W. Friesen (D66, Noord-Brabant: ,,Het lidmaatschap van de Eerste Kamer is een erebaantje (op persoonlijke titel vind ik het maar een belegen zooitje) – en dat oefent controle uit op besluiten van de Tweede Kamer?'

H.J. van Kuijk-Blommestein (CDA, Limburg): ,,Men draait bij na dreigementen van ministers, premier of Tweede-Kamerleden.'

Profiel

In het artikel De Eerste Kamer (in de krant van donderdag 25 februari, pagina 31 – voorpagina Profiel) is de uitspraak: ,,Het lidmaatschap van de Eerste Kamer is een erebaantje (op persoonlijke titel vind ik het maar een belegen zooitje) – en dat oefent controle uit op besluiten van de Tweede Kamer?'', aan een verkeerde persoon toegeschreven. Het citaat is niet afkomstig van A.W. Friesen, maar van het Statenlid C.F. Poulie (GroenLinks, Noord-Holland).