Brussel wil grijze handel ruimte geven

De Italiaanse Eurocommissaris Mario Monti (interne markt) wil de Europese grenzen openstellen voor parallelimport, ook wel `grijze' handel genoemd. Merkartikelen kunnen daardoor in prijs dalen.

Monti bracht vandaag een in zijn opdracht opgesteld rapport van het Britse economisch onderzoeksinstituut Nera naar buiten, dat vaststelt dat fabrikanten van onder meer auto's, schoenen, consumentenelektronica en cosmetica hun prijzen kunstmatig hoog houden. Door het Europese distributienetwerk gesloten te houden zijn bijvoorbeeld Levi's spijkerbroeken, Calvin Klein onderbroeken en sportschoenen van Nike in Europa duurder dan elders.

,,Voor sommige producten kunnen de prijsverschillen fors oplopen'', zegt Nera-onderzoeker Theo van Dijk. Hij vond in de consumentenelektronicasector producten die kunstmatig 35 procent te duur zijn. ,,In het algemeen geldt echter dat als parallelhandel wordt toegestaan, de prijzen in geen enkele sector meer dan 5 procent zullen dalen.'' Van Dijk verwacht dat hooguit van een paar topmerken de prijzen fors onderuitgaan.

Het merkenrecht is niet bedoeld voor kunstmatig hoge prijzen, vindt Eurocommissaris Monti. Hij wil de `handelsmuur' rond de EU daarom zo snel mogelijk afbreken. Binnen de grenzen van de lidstaten geldt al vrij verkeer van goederen. In juridische termen betekent het dat als een merkhouder zijn product ergens in Europa op de markt heeft gebracht, zijn merkenrecht is `uitgeput'. Handelaren kunnen die producten dan, binnen Europa, vrij verhandelen.

Buiten Europa geldt die uitputting van het merkenrecht niet. Importeurs die producten van buiten de Europese Unie willen importeren hebben daarvoor toestemming nodig van de merkhouder. Parallelimporteurs trekken zich daar niks van aan en voeren toch producten in zonder medeweten van de producent. Vandaar de naam `grijze handel'. Parallelhandel is in Nederland – en ook daarbuiten – een factor van betekenis. Jaarlijks gaat er in Nederland zo'n vier miljard gulden in om, aldus het Economische Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM).

Tal van productgroepen hebben ermee te maken. Het EIM noemt kleding, sportartikelen, cosmetica, schoeisel, alcoholische dranken, sigaretten, horloges, meubelen, consumentenelektronica, medicijnen, computers, compactdiscs, cd-roms, software, auto-onderdelen en zelfs koffie, thee en voedingsmiddelen.

De Dutch Merchants Association (DMA), de belangenorganisatie die in Brussel de lobby van Nederlandse parallelhandelaren aanvoert, toont zich positief over de plannen van Monti. ,,Nu zit de wetgeving volledig dichtgetimmerd. Parallelhandelaren verliezen elke rechtszaak tegen merkhouders. Deze stap van Monti biedt ons nieuwe perspectieven'', zegt secretaris N. Schouten.

De in merkenrecht gespecialiseerde advocaat Charles Gielen van advocatenkantoor Nauta Dutilh toont zich kritisch over de voorgenomen openstelling van de Europese grenzen voor parallelhandel. ,,Merkhouders investeren veel geld om producten op de markt te brengen, zoals in productontwikkeling en reclame. Een parallelimporteur draagt daar niets aan bij en kan zijn spullen dus goedkoper op de markt brengen.''

Volgens Gielen moeten fabrikanten hun distributiekanalen binnen Europa gesloten kunnen houden. ,,In de Verenigde Staten of Japan kun je ook niet zo maar alles importeren, daar geldt ook bescherming. Als Europa dat zou afschaffen, ontstaat een onevenwichtige balans.''