Uitstel voor Kosovo

DE VERDEELDHEID IN de Kosovaarse delegatie te Rambouillet is de onderhandelaars opgebroken. De Kosovaren hebben nu een aantal weken respijt gekregen om hun achterban te raadplegen. Het gaat er om in welke termen de halve toezegging zal worden gegoten dat het volk van Kosovo over drie jaar ten minste zal worden gehoord wanneer over zijn toekomst wordt beslist. De Kosovaarse delegatie houdt intussen vast aan de mogelijkheid van een referendum, maar onduidelijk is gebleven wat de volkenrechtelijke consequenties van een dergelijk referendum zouden zijn.

De Kosovaren hebben in Rambouillet een kans laten liggen. De NAVO toonde zich bereid voor hen in het krijt te treden als zij de claim van onvoorwaardelijke onafhankelijkheid, althans voor de duur van een overgangsperiode, op ijs wilden leggen. Verregaande autonomie, gegarandeerd door een internationale vredesmacht, zou hun deel zijn geweest. Als de Serviërs daarin niet meegingen, zouden luchtaanvallen worden uitgevoerd op de militaire infrastructuur van rest-Joegoslavië. Maar de harde kern van de Kosovaarse delegatie was tot gisteren niet overtuigd. Autonomie was onvoldoende en van het verlangde inleveren van wapens wilde men helemaal niet horen. Op het laatste moment heeft zij zich voorlopig bij een niet getekende tekst neergelegd.

ZONDER SCHADE aan de doelstelling van de bemiddeling zal het uitstel niet blijven. Twee keer binnen een week heeft de NAVO nu haar dreigementen ingeslikt, en het zal moeilijk zijn de Serviërs een derde keer ervan te overtuigen dat het echt menens is. Zo gemakkelijk als de woordvoerders van de Atlantische verdragsorganisatie, onder wie als eerste president Clinton, met ultimatums jongleren, zo zwaar zal het hun vallen opnieuw voor `momentum' te zorgen. In die zin dragen niet alleen de Kosovaren, maar ook de internationale onderhandelaars verantwoordelijkheid voor de gang van zaken. De laatsten hadden zich in een dwangpositie gemanoeuvreerd: de Serviërs moesten door de knieën met het dreigement van bombarderen, de Kosovaren met de waarschuwing dat er niet zou worden gebombardeerd. Dat samen heeft de geloofwaardigheid van de internationale diplomatie niet verhoogd.

De tragiek is dat het geweld in Kosovo is opgelaaid terwijl in Rambouillet voortgang uitbleef. Opnieuw ontvluchten duizenden onder barre omstandigheden huis en haard. De ellende van vorig jaar dreigt zich in de komende weken en maanden te herhalen. De Kosovaarse delegatie in Rambouillet kan worden aangerekend haar beurt bijna voorbij te hebben laten gaan. Voor de diplomatieke onbuigzaamheid van zijn vertegenwoordigers betaalt het volk een hoge prijs.