Sporters makkelijke prooi voor malafide adviseurs

Zaakwaarnemers van topsporters verkopen vaak lucht en sluiten dikwijls wurgcontracten af. Dat constateert de atletencommissie van NOC*NSF. ,,Door aan de bel te trekken, hopen we meer leed te voorkomen.''

Topsporters blijken gewillige slachtoffers voor malafide belangenbehartigers en zaakwaarnemers. ,,Ze zijn heel kwetsbaar'', constateert oud-toproeister Irene Eijs, woordvoerster van de atletencommissie van de overkoepelende sportbond NOC*NSF. ,,De meeste sporters hebben geen verstand van de materie en weten niet wat ze waard zijn. En ze zijn vereerd dat zo iemand naar ze toekomt. Het is toch een soort erkenning.''

Klachten van ruim tien topsporters vormden de aanleiding voor een onderzoek door de atletencommissie. Van alle 350 aangeschreven A-sporters reageerden er ruim 150. Volgens de uitkomsten van het onderzoek lijkt het wel mee te vallen met de misstanden bij de commerciële begeleiding in de topsport. Van de topsporters met een zaakwaarnemer is 76 procent minstens redelijk tevreden. Maar bij de ontevreden sporters is de situatie soms heel slecht, zegt Eijs. De atletencommissie vermoedt bovendien dat veel aangeschreven sporters geen informatie durfden te geven omdat ze contractueel aan geheimhouding zijn gebonden.

Slechts negentien procent van de ondervraagden heeft een zaakwaarnemer. Gezien de almaar toenemende commercialisering in de sport zal dat aantal snel groeien, verwacht Eijs. De oud-roeister spreekt over ,,een gat in de markt''. ,,Op zich is het fenomeen zaakwaarnemer niet verkeerd. Sporters zijn meestal gefocust op de sport zelf en hebben geen tijd voor de zaken eromheen. We moeten niet vergeten dat er ook veel goede en betrouwbare zaakwaarnemers zijn.''

Om de sporters tegen incompetente adviseurs te beschermen, gaat de atletencommissie veelvuldig voorlichting geven. Er zijn de komende weken vijf workshops gepland. ,,Door tijdig aan de bel te trekken, hopen we veel leed te voorkomen'', aldus Eijs. In de nabije toekomst hoopt de atletencommissie dat er een centraal informatie- en adviespunt komt voor zaken als commerciële begeleiding in de sport. Dat er behoefte is aan goede voorlichting en informatie staat voor Eijs vast. ,,De ontwikkeling gaat zo snel. De mensen weten niet meer wat ze moeten doen. Je zou bijna zeggen dat er paniek aan het ontstaan is. Niet alleen de sporters bellen ons op, maar ook de aanbieders.''

Eijs en haar collega's zijn tijdens het onderzoek op misstanden gestuit als het verkopen van gebakken lucht en het afsluiten van wurgcontracten. ,,Zogenaamde zaakwaarnemers schermen met goede contacten in het bedrijfsleven. Ik ga het allemaal regelen. Maar dat blijken slechts mooie praatjes te zijn. Ze gaan achterover zitten, wachten wat de sporters zelf met sponsors bereiken en strijken hun deel op. Het komt regelmatig voor dat ze iemand paaien door te wijzen op een sponsorcontract van een ander, maar dat heeft die sporter dan zelf afgesloten. Je komt echt waanzinnige dingen tegen.''

Van vijf sporters is bij de atletencommissie bekend dat ze slechte ervaringen hebben met dezelfde zaakwaarnemer. Deze manager sloot contracten af waarin hij exclusiviteit en liefst 25 procent van de verdiensten bedong. Hij beloofde veel, maar daar kwam niets van terecht. ,,Wie weet zijn er nog veel meer sporters met hem in zee gegaan'', aldus Eijs. Twee sporters proberen inmiddels met hulp van een advocaat van deze zaakwaarnemer af te komen.

Eijs, olympische bronzen-medaillewinnares in Atlanta, is zelf een van de slachtoffers. ,,Ik geloofde die man en ik kan me goed voorstellen dat anderen dat ook deden.'' Omdat ze inmiddels met topsport is gestopt, wil Eijs in tegenstelling tot andere gedupeerden haar verhaal wel in de openbaarheid brengen. ,,Maar officieel sta ik nog onder contract. Ik heb destijds getekend voor een periode tot twee maanden na de Olympische Spelen van 2000.''

Eijs werd drie maanden na haar olympisch succes door de man benaderd. ,,Hij was innemend en begripvol'', vertelt ze. ,,Hij feliciteerde me met mijn succes en zei dat hij het voor mij kon gaan verzilveren. Ik zou bijvoorbeeld een geschikt persoon zijn om lezingen te geven, het klonk best aannemelijk. Hij gaf de indruk er veel van af te weten. Hij had ook knipselmappen bij zich met foto's en artikelen van evenementen die hij in Amerika zou hebben georganiseerd. Ik ben er gewoon ingetrapt.''

Ze liet het contract nog wel lezen door een bevriend jurist, maar die had ook geen verstand van deze specifieke materie. ,,Ik dacht dat het goed zat. Ik voelde geen argwaan.'' Maar Eijs hoorde niets meer van haar `zaakwaarnemer'. ,,Een jaar later kwam ik hem nog een keer tegen. Hij zei dat we elkaar moesten bellen, want hij had leuke ideeën. Ik heb het maar zo gelaten, ik was inmiddels gestopt met roeien. Ik had echt het gevoel dat die man een verkoper was. Maar het enige wat hij deed was het verkopen van lucht aan mij.''