Moerdijk ongerust over meer industrie

Ten westen van Moerdijk ligt een gigantisch industrieterrein. Er zijn plannen voor de aanleg van een tweede bedrijvenpark ten zuiden van het dorp: Moerdijkse Hoek, oftewel Moerdijk 2. Kan Moerdijk overleven?

Moerdijk 2? Néé! De tekst staat geschreven op het slaapkamerraam van een woning aan de hoofdstraat van Moerdijk, de Steenweg. Elders in het 1.100 inwoners tellende dorp zijn weinig protesten tegen het tweede industrieterrein van duizend hectare zichtbaar, maar de bevolking is wel degelijk ongerust. ,,Is Moerdijk straks nog leefbaar? Het komt compleet klem te zitten tussen de industrie. Het grenst ook nog eens aan de A16. En we krijgen de HSL in de buurt'', moppert J. de Visser, die een wandeling maakt langs het opvallende, oude plaatselijke klooster.

Hij krijgt bijval van G. Verbeeke, voorzitter van de Vereniging Milieugroep Moerdijk. Verbeeke zegt ,,niets tegen industrie te hebben'', maar hij vreest dat er op Moerdijk 2 een containeroverslag komt, die ,,de havenbaronnen van Rotterdam graag kwijt willen''. Zo'n overslag geeft veel kabaal en nauwelijks werk, meent de milieuactivist. ,,Toch roept tante Huijbregts dat Moerdijk 2 een hoop arbeidsplaatsen oplevert.''

De Brabantse gedeputeerde H. Huijbregts (Economische Zaken) steunt van harte het voorlopige plan Moerdijk 2 dat mede door de nieuwe gemeente (Moerdijk omvat sinds 1 januari 1997 vijf dorpen en telt 36.500 inwoners) is opgesteld, hoewel ze vindt dat de haalbaarheid nog moet worden onderzocht. Nee, de mensen uit het oude Moerdijk hoeven zich geen zorgen te maken – het plaatsje wordt niet van de kaart geveegd, heeft Huijbregts zich onlangs laten ontvallen, daarbij bijgestaan door wethouder K. van de Wetering.

Maar Moerdijk is er niet gerust op. Zwartkijkers in het vergrijzende dorp zijn bang voor een nieuwe klap. De zoveelste in de geschiedenis. Ze herinneren aan het jaar 1936. Toen ging de beroemde spoorbrug over het Hollandsch Diep open, hetgeen ten koste ging van de bloei van Moerdijk. Immers, de veerboot Moerdijk-Strijensas hoefde niet meer te varen en dat scheelde het dorp veel bezoekers én inkomsten.

In de Tweede Wereldoorlog werd Moerdijk zwaar gebombardeerd. De naam van de kort na de bezetting gestichte voetbalvereniging doet daar nog aan denken, zegt de voorzitter van de heemkundekring, J. Verschuuren (70) in de Schokkerstraat. ,,De club heet TPO, Tussen Puinhopen Opgericht.'' De Watersnood van februari 1953 trof Moerdijk eveneens hard, hoewel het aantal slachtoffers meeviel.

In 1970 kreeg het dorp een nieuwe slag, die was te wijten aan de Deltawerken. De visserij verdween goeddeels. Vóór 1940 oogstten de Moerdijkers veel bewondering voor hun spiering, die als lekkernij naar Londen en Parijs werd uitgevoerd. Later verkochten ze vooral paling, in het bijzonder aan Belgische handelaren. De plaatselijke vissers gingen in de jaren vijftig en zestig nog per bakfiets naar Breda en Tilburg om daar andere soorten vis te verkopen. En de Moerdijkse schokkers visten op de Rijn.

Op de dijk in Moerdijk verzamelen ze zich soms nog, de al lang gepensioneerde vissers. Om over vroeger te mijmeren, toen hun dorp nog aanzien had. En toen je nog volk op straat zag. ,,Moerdijk is een goei plaatske, maar zo dood als een pier'', zegt een van hen. Er zijn nog drie slecht bezochte kerken, een katholieke, een hervormde en een gereformeerde. Veel middenstanders hebben hun zaak gesloten, omdat er geen droog brood meer is te verdienen. Slager K. Roest (62) zei deze week in dagblad BN De Stem dat hij één klant heeft in anderhalf uur. ,,We zijn hier gewoon aan het hobbyen.'' Nog over zijn in Moerdijk een bloemist, een kapper, een bakker die ook levensmiddelen verkoopt en twee cafés. Wie per openbaar vervoer ,,grote inkopen'' wil doen, moet een omslachtige reis maken naar het dichtbij gelegen Zevenbergen.

Een enkele inwoner wil weg, biedt uit onvrede zijn huis te koop aan. Jongeren vertrekken omdat ze de (zeldzame) betaalbare woningen niet kunnen krijgen. Toch klinken er ook positieve geluiden. Zoals uit de mond van Verschuuren van de heemkundekring, die meent dat de Moerdijkers wat al te somber zijn. ,,Ze moeten niet alles afkraken. Er komen echt geen bulldozers om het dorp te slopen. En kijk eens naar de mooie dingen! Het verenigingsleven bloeit: er is een harmonie, een voetbalclub, een tennisclub, een vogeltjesclub en met carnaval is het groot feest.''

Verbeeke van de milieugroep valt hem bij. ,,Moerdijk is best leefbaar, hoewel het honderdvijftig dagen per jaar geluidoverlast heeft. Het mag niet erger worden. Het plan Moerdijk 2 deugt in mijn ogen niet. Er mag industrie komen, bijvoorbeeld high-tech. Maar tegen containers verzet onze milieugroep zich. Altijd. Desnoods tot de Raad van State toe.''