Kosovo: geen akkoord

De Kosovo-conferentie in Rambouillet is gisteren geëindigd zonder akkoord, maar met de afspraak dat op 15 maart verder wordt gepraat. Dan moet een ontwerp-akkoord worden getekend dat door de Albanezen in principe is aanvaard, maar dat door de Serviërs vooralsnog wordt afgewezen.

De organisatoren van de conferentie, de ministers van Buitenlandse Zaken van de Contactgroep, uitten zich gisteren tevreden over het bereikte resultaat: er is een vredesproces en er is in principe overeenstemming over autonomie voor en democratisering van Kosovo. De delegatie van de Kosovaren accepteerde gisteren op de valreep het ontwerp-akkoord. Hun belangrijkste eis – de mogelijkheid van een referendum over de onafhankelijkheid na de interim-periode van drie jaar – werd niet gehonoreerd, maar in de slottekst opgeborgen in de vage formulering dat over drie jaar ,,de wil van de bevolking'' van Kosovo in overweging wordt genomen. Niettemin eisten de Albanezen twee weken de tijd om hun achterban te raadplegen alvorens het ontwerp-akkoord te ondertekenen. Intussen blijft het NAVO-dreigement van strafacties tegen de partij die het akkoord afwijst, van kracht.

De Serviërs hebben meer bedenkingen: zij verzetten zich tegen de uitvoeringsmaatregelen, dat wil zeggen tegen de komst van een NAVO-troepenmacht die in Kosovo moet toezien op de naleving van het akkoord. De Serviërs willen alleen praten over ,,een internationale aanwezigheid'' in Kosovo, maar niet over troepen en ook niet over de NAVO. Bovendien waren ze woedend over de bepaling dat over drie jaar ,,de wil van de bevolking'' van Kosovo wordt geraadpleegd. In Belgrado sprak de Joegoslavische vice-premier Draškovic van ,,spelletjes in de coulissen''. Hij noemde de Amerikanen in Rambouillet ,,de beschermers en advocaten van de Albanese terroristen''. De Servische vice-president Milan Milutinovic noemde Rambouillet gisteravond ,,een farce''. De bemiddelaars, zei hij, ,,hebben ons Albanese papieren voorgelegd en geprobeerd ons oplossingen op te leggen die door de terroristen werden verlangd''.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Albright, gaf toe dat de partijen niet als gehoopt tot een akkoord zijn gekomen. Maar, zei ze, de ,,patstelling'' is doorbroken en er is een vredesproces gaande. De Albanezen kunnen nu met hun instemming met het ontwerp-akkoord op 15 maart een ,,zwart-witsituatie scheppen''. Zij onderstreepte dat het woord referendum niet in de tekst van het ontwerpakkoord voorkomt en hekelde de Serviërs die volgens haar een kans op vrede hebben laten lopen. Ze waarschuwde beide partijen dat ze ter verantwoording worden geroepen als ze in maart niet tekenen.

Een woordvoerder van president Clinton uitte zich tevreden over de ,,aanzienlijke vooruitgang'' die is geboekt. In diezelfde zin lieten zich ook West-Europese leiders uit. De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, Aleksandr Avdejev, zei in Rambouillet dat ,,het gezond verstand'' heeft gezegevierd en dat het gevaar van (NAVO-)luchtaanvallen is afgewend. ,,Het is heel belangrijk dat we het pad van het vredesproces hebben gevonden'', aldus Avdejev, die zei dat president Jeltsin en premier Primakov die mening delen. (Reuters, AFP, AP)

ANALYSE: pagina 5