Europese banken kleunen mis

Kinderziektes zijn ook de euro niet vreemd. Enkele weken geleden verstoorde een defect in het TARGET-systeem de Europese geldmarkt. Deze week liet het einde van de eerste kasreserveperiode zich gelden. Optisch bedrog zorgde ervoor dat enkele Europese banken de laatste dag van de kasreserveperiode, 23 februari, alles uit kast moesten halen om aan de reserveverplichting te voldoen. Hierdoor liep de daggeldrente aan het einde van de slotdag op tot de bovengrens van de rentecorridor, namelijk 4,5 procent.

De onrust hing ermee samen dat enkele banken ervan uitgingen dat zij hun onderreserveringen op de kasreserve de laatste dagen van de periode nog wel goed konden maken. Voor het oog was het gezamenlijke bankwezen namelijk vrij ruim bemeten: tot afgelopen maandag werd gemiddeld circa 99 miljard euro aangehouden op de kasreserve, terwijl de verplichting 98,2 miljard euro bedroeg. Toen het erop aan kwam, doemden echter problemen op. De over-aanhouding (99 minus 98,2 miljard euro) bleek niet `in de markt' te zijn, ofschoon de banken met een onderreserve daar wel op hadden gerekend. Het benodigde geld moest daarom elders op de geldmarkt worden gehaald waardoor de daggeldrente scherp opliep.

De verklaring van het optisch bedrog ligt bij de onwennigheid met de nieuwe geldmarktsituatie in combinatie met de grote hoeveelheid kleine banken in Europa. Kennelijk hebben deze instellingen in de eerste maand van de kasreserveperiode, uit voorzorg en wegens onduidelijkheid over het precies aan te houden bedrag, zoveel aangehouden op de kasreserve dat ze al ruim vóór het einde van de kasreserveperiode boven hun totale (cumulatieve) verplichting voor de hele periode uitkwamen. Dat kan nooit meer worden afgebouwd. Banken mogen immers niet rood staan bij het Eurosysteem, zodat ook een dagelijkse nulstand of een beperkte aanhouding de over-aanhouding onmogelijk kon reduceren. De kleinere banken hebben een deel van hun overtollige kasreserve nog wel kunnen plaatsen op de depositofaciliteit. Mede daarom steeg deze post in de afgelopen week met 1,6 miljard euro.

Na het carnavalsgedruis van vorige week stroomde deze week 2,8 miljard euro via het bankwezen terug naar het Eurosysteem. Verder ontving de Italiaanse overheid haar belastinginkomsten: het rekening courant van de overheden steeg met ruim 11 miljard euro. Als gevolg van deze mutaties daalde de kasreserve met 10,4 miljard euro.

Bron: ING Economisch Bureau