Turkije wijst eis EU over proces af

Turkije heeft vanmorgen de Europese eis afgewezen om waarnemers toe te laten bij het proces tegen de Koerdische leider Abdullah Öcalan. De Europese Unie eiste gisteren dat öcalan, die sinds vorige week in Turkse handen is, een ,,open'' proces krijgt.

Een Turkse rechter heeft Öcalan vanochtend formeel in staat van beschuldiging gesteld wegens ,,verraad''.

De EU verwacht dat Öcalan ,,fair en correct'' wordt behandeld en zal worden berecht in een ,,open proces'' door een ,,onafhankelijke'' rechtbank, aldus een gisteren afgelegde verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken. De Europese ministers erkennen de territoriale integriteit van Turkije, maar vragen Ankara om de problemen met de Koerden op te lossen met ,,politieke middelen'' en met inachtneming van de rechten van de mens.

Turkije heeft al verscheidene malen te kennen gegeven de berechting van Öcalan – aan wie 30.000 doden in veertien jaar onafhankelijkheidsstrijd ten laste wordt gelegd – als een nationale aangelegenheid te beschouwen. De inmenging vanuit de Europese Unie wordt niet op prijs gesteld.

De Turkse regering heeft bij de EU aangedrongen op een berisping van EU-lid Griekenland. Öcalan werd vorige week maandag ontvoerd door Turkse commando's nadat hij zich twaalf dagen had verscholen in de Griekse ambassade in Kenia. ,,Griekenland zou moeten worden toegevoegd aan de lijst van landen die terrorisme ondersteunen en onderdak verlenen aan terroristen'', aldus de Turkse president, Süleyman Demirel. De Verenigde Staten publiceren jaarlijks zo'n lijst. Demirel noemde Griekenland gisteren een ,,bandietenstaat''.

De spanningen tussen de aartsrivalen liepen gisteren verder op nadat het Turkse dagblad Hürriyet schreef dat Öcalan tijdens een verhoor had verklaard dat de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) wapens (zelfs ,,raketten'') en opleidingen heeft gekregen van Griekenland. Hierop dreigde Demirel in bedekte termen met militaire acties tegen Griekenland. ,,We behouden ons het recht op zelfverdediging voor.'' Athene ontkent dat het de PKK gesteund heeft.

EU-diplomaten hebben in de wandelgangen verklaard dat Griekenland achter gesloten deuren flink onder vuur is genomen door de andere lidstaten. Veel EU-lidstaten zijn verbolgen over de heimelijke solo-actie van Griekenland die uiteindelijk heeft geleid tot de arrestatie van Öcalan. De Griekse minister van Buitenlandse Zaken George Papandreou weet Öcalans gevangenneming aan de besluiteloosheid van de EU. ,,Hij was een hete aardappel die van de ene naar de andere schoot werd geworpen.''

Vandaag is het de beurt aan de Europese ministers van Binnenlandse Zaken om te vergaderen over de vraag wat te doen met de PKK binnen Europa. Duitsland, waar de Arbeiderspartij is verboden, telt 11.000 PKK-leden en 35.000 PKK-sympathisanten op een Koerdische populatie van 300.000 tot een half miljoen. De vergadering wordt op een geheime locatie in Bonn gehouden uit angst voor Koerdische protestacties.

De voorbereidingen voor de berechting van Öcalan zijn inmiddels begonnen. Een boot met materiaal voor de bouw van een kogelvrije glazen kooi, waarin Öcalan tijdens het proces zal plaatsnemen, is gisteren naar het gevangeniseiland Imrali overgevaren. Een groep van vijftien Turkse advocaten heeft het verzoek ingediend om Öcalan juridisch te mogen bijstaan. Volgens de Turkse media heeft Öcalan, boven wiens hoofd de doodstraf hangt, inmiddels om zijn leven gesmeekt. (Reuters, AFP, AP)