Rechter blokkeert wet varkenssector

Een deel van de varkenshouders hoeft zijn varkensstapel niet in te krimpen. Dit heeft de president van de Haagse rechtbank vanmorgen bepaald.

De uitspraak geldt voor veertig procent van de varkensboeren, de leden van de Nederlandse Vakbond Varkenshouderij (NVV) die het kort geding had aangespannen. Voor hen moet de overheid nu de delen van de Wet Herstructurering Varkenshouderij (WHV) die over de inkrimping van de varkensstapel gaan voorlopig buiten werking stellen. Dat de regeling alleen geldt voor de leden van de NVV is opmerkelijk; normaal gesproken geldt de opschorting van een wet voor alle betrokkenen.

Omdat de leden van de land- en tuinbouworganisatie LTO-Nederland, waar de rest van de varkenshouders bij is aangesloten, zich niet tegen de wet hebben verzet, meent de rechter dat zij niet in aanmerking komen voor het uitstel. LTO heeft altijd geloofd dat tegen de wet niets in te brengen is en pleitte slechts voor een schadevergoeding. De NVV-leden hebben wél openlijk aan de deugdelijkheid van de wet getwijfeld en spanden een kort geding aan.

In het kort geding had de NVV gevraagd om uitstel van de wet. De Haagse rechtbankpresidente heeft nu bepaald dat de wet moet worden opgeschort totdat ofwel duidelijk is dat de wet niet in strijd is met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) ofwel er een adequate schadevergoeding wordt gegeven voor de afgenomen varkensrechten.

S. Evers, advocate van de NVV, zegt nu ,,met drie-nul voor te staan''. Volgens haar heeft landbouwminister Apotheker de goede afloop van de zaak zelf in de hand, door de clausule in het vonnis waarin staat dat de overheid alsnog met een adequate schadevergoeding mag komen. ,,Maar dat ligt politiek heel gevoelig. Aan de ene kant kost het miljarden guldens en aan de andere kant hoeven ze nu maar voor een deel van de boeren te betalen'', aldus Evers.

Door de herstructureringswet moet het aantal varkens in twee etappes met minimaal twintig procent worden teruggebracht. Zo wil het ministerie de fosfaatuitstoot uit varkensmest met 14 miljoen kilogram verminderen. De oorspronkelijke wet, die dateert van december 1997, kent inmiddels een groot aantal uitzonderingsregels, waardoor enkele duizenden boeren niet de volledige korting hoeven door te voeren. Dit neemt volgens de Haagse rechter niet weg dat de kern van de wet in overeenstemming moet zijn met `hogere wetgeving' als de Europese verdragen. LTO-Nederland noch het ministerie wilde al reageren op de uitspraak. In de loop van de middag zou minister Apotheker, die in Brussel zit, met een reactie komen.

PORTRETTEN: pagina 17, 18