Het draait vooral om kracht in dans van de zijderoute

Via de zijderoute, een verzameling handelstrajecten vanuit het Chinese Xian door Centraal-Azië naar Zuid-Europa, exporteerden de Chinezen in de vroege middeleeuwen zijde in ruil voor goud. In Het Goud van Xian brengt Het Internationaal Danstheater folkloristische zijderoutedans en -muziek. Met oude en nieuwe stukken is dit programma, in een regie van Maurits van Geel, een `remake' van Dansend langs de Zijderoute uit 1991.

De reis loopt van oost naar west. De tussenstops maken de culturele verschillen in het enorme gebied – waar boeddhisme, christendom en islam her en der hun sporen hebben achtergelaten – op een onnadrukkelijke, maar toch heldere manier zicht- en voelbaar. Het Goud van Xian is een mooi voorbeeld van eenheid in verscheidenheid. De sierlijke verfijning van de bewegingen en de rijke kleurenpracht van de kostuums uit China, Mongolië en Tibet zetten zich vloeiend door in de fragmenten uit India, Oezbekistan, Tadzjikistan, de Kaukasus en Armenië. Ze worden alleen allengs iets donkerder en rijper van smaak en iets opzwepender van aard.

De zijderoute-folklore is uiterst smaakvol. Een feeststoet op stelten, begeleid door een draak die geluk moet brengen, is theatraal maar niet ordinair. Het toneelbeeld is eenvoudig gehouden: een lap zijde die als een rups boven de grond hangt, de geschilderde contouren van een bouwwerk in oosterse sferen. Er is geen overdaad aan gekir en gestamp, wel veel gevoel voor detail. Polsen draaien soepel, net als de de handen, al dan niet bedekt door meterslange mouwen. Gehuld in schoenen die zacht zijn als sloffen stappen de voeten razendsnel, soms een getinkel van belletjes achterlatend. Over het algemeen maken de bewegingen een ordentelijke, sterk gestileerde indruk. De afwisseling tussen uitbundigheid en ingetogenheid dwingt respect af.

Verrassend losjes is Dans van de Avaren, gechoreografeerd door Thérèse Laurant. In dit groepswerk, dat wordt ingezet met een prachtige solo door Elissa Gibbs, springen de gesluierde vrouwen brutaal en energiek in het rond, alsof ze aan alles en iedereen lak hebben. Een terugkerend thema, de soepele voor- en achterwaartse schouderbeweging, is ook hier te bewonderen.

Bijna altijd is kracht de rode draad. Dat die kracht ook essentieel is om te kunnen geloven in uitvoerenden die zich wagen aan voor hen uitheems cultuurgoed bewijst de `Kathak'. Was deze scherper en meer gemarkeerd geweest, dan was het me niet opgevallen dat de zangers en dansers niet uit Noord-India komen.

Voorstelling: Het Goud van Xian door Het Internationaal Danstheater. Regie: Maurits van Geel. Choreografie: Van Geel, Erik Herber, Lorette van Heteren, Thérèse Laurant, Pasha Umer, Kelly Varma, Liu You-lan e.a.. Muzikale bewerkingen: Floor Minnaert e.a. Gezien: 7/2, Stadsschouwburg, Amsterdam. Tournee t/m nov.

Inl. (020) 623 91 12.