Een afscheidscadeau van 16 mld

Unilever, de maker van Magnum ijs en Omo waspoeder, keert 16 miljard gulden uit aan de aandeel- houders. ,,We hebben het gewoon niet nodig'', zegt bestuursvoorzitter Morris Tabaksblat.

Morris Tabaksblat biedt zijn aandeelhouders een prachtig afscheidscadeau aan. De bestuursvoorzitter van Unilever komt enkele maanden voor zijn pensionering met een historisch superdividend van 16 miljard gulden. Precies het bedrag dat het levensmiddelenconcern bijna twee jaar geleden ontving bij de verkoop van de chemiedivisie. Een bedrag dat sindsdien werkloos en laagrentend op de bank stond. ,,We hebben het gewoon niet nodig'', zei Tabaksblat vanmorgen in Rotterdam in een toelichting op de jaarcijfers.

Mocht zich plotseling toch een grote overnamekandidaat aandienen – ,,ik verwacht niets op korte termijn'' – dan kan Unilever dat makkelijk betalen uit de eigen kasstroom, eventueel met hulp van leningen of een emissie. ,,Door het uit te keren'', lichtte Tabaksblat toe, ,,verbeteren we onze balans en verlagenwe onze kapitaalskosten.''

Door de fiscale barrières heeft Unilever afgezien van een grote inkoop van eigen aandelen. Wel gaat het verstrekken van het superdividend gepaard met het omruilen van 112 aandelen (van zowel de Britse als de Nederlandse tak) tegen 100 nieuwe stukken. Om het fiscale probleem niet aan de aandeelhouder door te schuiven kan iedereen in plaats van het dividend van 14,50 gulden kiezen voor een preferent aandeel met dezelfde waarde. Om groen licht van de belastingdienst te krijgen heeft Unilever moeten beloven de preferente aandelen de eerste vijf jaar niet terug te kopen. Tot 2004 keert het concern een rentevergoeding uit over het uitgestelde dividend. ,,We hebben volgens mij nu iets heel slims gevonden'', aldus Tabaksbalt.

Het gaat goed genoeg met Unilever om afstand te kunnen doen van het miljardenvermogen, was de conclusie van het bestuur. Zonder alle bijzonderheden (boekwinst in 1997 op chemie, boekwinst in 1998 op verkoop plantenveredelingsbedrijf) kwam de winstgroei uit op 13 procent, eenzelfde percentage als vorig jaar.

Ook de herstructureringen, vooral in Europa en de Verenigde Staten, beginnen zich terug te betalen, zei Tabaksblat. Vorig jaar was er bijvoorbeeld ruim anderhalf miljard gulden beschikbaar voor verbetering van de efficiëntie. Tabaksblat verwijst voor de effecten daarvan naar de winstmarge (het bedrijfsresultaat als percentage van de omzet). Die marge is voor de gehele groep voor het eerst sinds jaren boven de 10 procent uitgekomen (10,6). En in Europa, waar ongeveer de helft van de omzet vandaan komt en waar de meeste fabrieken zijn gesloten of verplaatst, ligt de marge zelfs op 11,2 procent.

Door de reorganisaties is ook het aantal banen bij Unilever de afgelopen jaren met 20.000 gedaald (tot 270.000). ,,Maar daarvan is, hoe tragisch ook, maar 17 procent echt verdwenen'', zegt Tabaksblat. De rest, bijvoorbeeld de chemiedivisie, is `overgedaan' aan andere bedrijven. Hij heeft begrip voor de onrust onder de werknemers, die vandaag bij de poorten van diverse Unilever-dochters pamfletten stonden uit te delen. De werknemers beschuldigen de leiding ervan dat ze tegen elkaar worden uitgespeeld, bijvoorbeeld door de onderlinge concurrentie die de Europese margarinebedrijven van Unilever moeten voeren.

,,Maar ik kan daar geen bal aan doen'', reageerde hij. ,,De onderlinge concurrentie is een gegeven. Ik kan dochters niet verplichten om ergens duurder in te kopen dan nodig.''

Volgens Tabaksblat moet zijn bedrijf extra attent zijn op de kosten omdat Unilever nu eenmaal moet concurreren met Amerikaanse bedrijven die kunnen werken zonder de historie van vijftien landen (en dus vijftien fabrieken). ,,Maar we hebben het meeste achter de rug. Alleen in landen waar reorganiseren wat moeilijker is, zoals Duitsland, hebben we nog wat achterstand in te lopen.''

Minder tevreden zal Unilever zijn over de volumegroei in het afgelopen jaar. Net als de belangrijkste concurrent, het Zwitserse voedingsbedrijf Nestlé, slaagde Unilever er niet in het gewenste percentage van 4 procent volumegroei te halen. Gemeten in liters en kilo's steeg de afzet in 1998 slechts met 2 procent (tegen 3,5 procent in 1997 en 2,5 in 1996). ,,Het is een teleurstellend cijfer, maar de omstandigheden, zoals de financiële crises in de wereld, lagen buiten onze macht.''