`Dat Serviërs in Kosovo bang zijn, is menselijk'

De Servische Verzetsbeweging in Kosovo wil de slinkende Servische minderheid in de provincie bundelen tegen de dreigende autonomie en tegen de komst van een buitenlandse troepenmacht.

De leider van de Servische Verzetsbeweging in Kosovo, Momcilo Trajkovic, heeft gedaan wat hij kon. De afgelopen twee weken sprak hij in de VS en Frankrijk met de Amerikaanse minister Madeleine Albright en haar stafmedewerkers en met diplomaten die betrokken waren bij de onderhandelingen. In hotels, restaurants, bij persconferenties. Want de Servische Verzetsbeweging mocht zelf niet meedoen aan de onderhandelingen in Rambouillet, ook al wordt daar, vinden de Serviërs, over hún lot beslist. Autonomie voor de Albanezen in Kosovo, een buitenlandse troepenmacht – volgens de Serviërs betekent dat: Albanese overheersing en een bezettingsmacht in hun provincie.

Een dag voordat het doek valt in Rambouillet verwacht Trajkovic dat er een akkoord komt. Misschien vanmiddag om drie uur, zoals de internationale gemeenschap nu wil. Misschien wat later.

Was u voor niets in Washington en Rambouillet?

,,Ik denk dat Albright en veel anderen die ik sprak, begrijpen wat onze problemen zijn. Maar of wij enige invloed hebben gehad, weet ik niet. De Albanese lobby in Amerika is heel sterk, dat is gevaarlijk voor Kosovo.''

Albright heeft geprobeerd de Serviërs ervan te overtuigen dat Amerika niet anti-Servisch is.

,,Ik wil ook niet zeggen dat iedereen altijd tegen ons is. Ik denk ook niet dat de VS en Europa zich alleen maar met Kosovo bemoeien om Albanezen te beschermen. Je moet wel erg dronken zijn om niet te begrijpen wat hun werkelijke belangen zijn, waarom zij per se de NAVO in Kosovo willen hebben.''

Waarom?

,,Rusland ligt vlakbij. Voor Amerika is het strategisch van belang om hier te zitten. En de Europeanen willen dat het conflict wordt opgelost omdat ze zoveel Albanese vluchtelingen moeten huisvesten. Daar willen ze vanaf.''

Wat verwacht u van het plan dat in Rambouillet is bedacht?

,,Het is er. Wat kunnen wij nog doen? Wat kan ik zeggen? We hopen dat het vechten stopt. Autonomie voor de Albanezen vinden wij een slecht idee, er zou multi-etnische autonomie moeten zijn. Maar we gaan er nu van uit dat in het akkoord onze rechten worden gegarandeerd. Zo niet, dan zijn wíj de slachtoffers van deze overeenkomst. De Serviërs zijn erg nerveus. Iedereen denkt dat wij agressief zijn, dat wij alle Albanezen willen doden. Dat de Serviërs hier erg bang zijn, is menselijk.''

Wat kan uw Verzetsbeweging doen voor de Serviërs?

,,Concrete plannen hebben we niet. Wij willen niet vechten, wij willen een vreedzame, democratische oplossing. Het moet toch mogelijk zijn dat Serviërs en Albanezen elkaar een hand geven en opnieuw beginnen. Maar als de internationale troepenmacht zich gaat gedragen als onze vijand, als ze hier alleen maar komen om Kosovo onafhankelijk te maken, dan moeten we onze mensen beschermen.''

Hoe?

,,Dat kan ik niet zeggen. Ik ga er nu nog van uit dat ze zich níet zo zullen gedragen. Dat ze de oorlog stoppen en uiteindelijk als onze vrienden Kosovo verlaten. Vietnam is een belangrijke les geweest voor de Amerikanen. Maar het kan anders lopen. Aan het begin van deze eeuw waren er Servische politici die democratisch waren zoals ik. En tegen de oorlog, zoals ik. Toch stierven ze in de strijd, in de Eerste Wereldoorlog. Als morgen iemand onze vrijheid afpakt, moeten we onszelf verdedigen.''

Uw plaatsvervanger noemde de internationale troepenmacht vorige week een `bezettingsmacht' en hun komst `pure agressie'.

,,Als burger zeg ik: die militairen zijn een bezettingsmacht, daar moet ik me tegen verzetten. Maar als politicus kan ik dat niet zeggen. Dan zou ik nu een geweer moeten pakken en mijn mensen oproepen ons land te verdedigen. Als deze soldaten komen als vijanden krijgen ze alle Serviërs tegen zich. Niet alleen die van Kosovo. Dan wordt deze actie een nederlaag voor de NAVO.''