Uitgaan in streng bewaakte bunkers

Ieder weekeinde gaan er honderdduizenden jongeren naar de disco. En na ieder weekeinde zijn er wel berichten over vechtpartijen en erger. De uitbaters sturen hun beleid bij.

Met militaire precisie gaat discotheek Pleasure Dome in Zevenbergen voortaan de rust en veiligheid bewaken. Er komen videocamera's op straat, bij de ingang en in de disco zelf. Er komt een pasjessysteem. En het aantal uitsmijters wordt verdubbeld, vertelt bedrijfsleider Antal Reijnart. Zo'n massale vechtpartij als in het afgelopen weekeinde, waarbij tientallen Marokkaanse en Turkse jongeren elkaar op en om de dansvloer te lijf gingen, wil Pleasure Dome niet nog een keer meemaken.

Andere disco's al eerder begonnen met een betere beveiliging. De Morgenzon in het Brabantse dorpje Zeeland bijvoorbeeld, in de jaren zestig en zeventig nog een gemoedelijke dancing waar iedereen ongestoord in en uit kon lopen, is nu een streng bewaakte bunker.

,,Een discotheek is een spiegel van de samenleving'', aldus Henk van Tiel (49), eigenaar van De Morgenzon. En die maatschappij is steeds verder verhard. ,,Het is niet mis in de discotheek, het is mis in de maatschappij! Dat blijkt thuis, op school, op het voetbalveld - en in de horeca'', verzucht Van Tiel.

De jongeren van vandaag de dag willen steeds meer nieuwe kicks, legt Van Tiel uit. ,,Ze zijn er ook steeds sneller op uitgekeken.'' De Morgenzon bedient het publiek inmiddels met vijf verschillende muziekstromingen tegelijk. Naast de grote multi-vloerse discoruimte huisvest De Morgenzon een cocktailbar, een Tiroler Hutte, een zestiger-jarencafé, een Hollands café en een snackbar. ,,Ik noem mijn zaak tegenwoordig een attractiepark.''

De enorme aantallen van steeds wisselend publiek dwingen Van Tiel tot een steeds professioneler toezicht op de veiligheid. Voor de ingang van de disco staat een groot bord: ,,wapenbezit, drugsbezit, wangedrag, dronkenschap zijn in De Morgenzon en op onze terreinen niet toegestaan''. Op het parkeerterrein en voor de ingang staan camera's. Bij de deur staan potige uitsmijters. Bezoekers moeten zich legitimeren en zich laten fouilleren. Ze moeten hun jassen inleveren, en hun mobiele telefoons. Met twee detectiepoortjes wordt gecontroleerd of de bezoekers in het bezit zijn van vuurwapens en steekwapens. Er zijn acht uitsmijters en binnen lopen nog eens tien potige glazenophalers om mee te helpen bij het handhaven van de veiligheid.

Van Tiel ziet steeds meer agressie onder jongeren die naar De Morgenzon komen. Maar dat ligt niet aan de disco, dat ligt aan de maatschappij. ,,Je hebt te veel slechte opvoeders. We krijgen nu een koekje van eigen deeg. De afgelopen twintig jaar waren er geen regels, was er geen discipline.''

Van de door de overheid gesubsidieerde buurthuizen, jeugdhonks en verenigingen is nog maar bar weinig over, constateert Van Tiel. Elk weekeinde trekken honderdduizenden jongeren in Nederland naar de disco. ,,Wij zitten nu met de jeugd waar de overheid geen raad mee weet. We hebben het wel eens tegen elkaar gezegd: wij zouden eigenlijk subsidie moeten krijgen.''

Jarenlang hebben Van Tiel en enkele andere grote horeca-ondernemers uit de buurt tevergeefs gevraagd om meer politie op straat. ,,In Uden en omgeving, een gebied waar elk weekeinde zo'n 50.000 mensen uitgaan, patrouilleerde slechts een enkele politiewagen in het weekeinde.''

Afgelopen jaar namen de ondernemers het initiatief en betaalden de lokale overheid 18.000 gulden voor een politiekoppel. Opdat ze in ieder geval in de nacht van zaterdag op zondag verzekerd waren van politiecontrole bij hen in de buurt.

Maar soms helpt ook politie niet. Vorig jaar kreeg De Morgenzon te maken met een groep Molukse jongeren die slaags waren geraakt met de uitsmijters en 's nachts na sluitingstijd versterkt terugkwamen om hun woede te koelen op het interieur van de disco. De nog aanwezige personeelsleden zat als ratten in de val. De politie greep niet in ,,om erger te voorkomen''.

Ton Poppes, al meer dan 25 jaar discotheekhouder (eerst Cartouche in Utrecht, nu Escape in Amsterdam), heeft het toenemende geweld in de samenleving goeddeels buiten de deur van zijn eigen disco's weten te houden door ,,op tijd bij te sturen'', zegt hij.

In Cartouche organiseerde hij speciale Rai-feesten, exclusief voor de Marokkaanse gemeenschap. Met Marokkaanse diskjockeys, Marokkaanse muziek, Marokkanse hapjes en drankjes. ,,Ik dacht altijd, als je een omgeving creëert waarin ze zich volledig thuis voelen en op hun gemak, kan er niet veel misgaan. Maar het ging wel mis.''

Een kleine groep Marokkaanse jongeren verstierde het voor de rest van de twee- tot driehonderd bezoekers die wekelijks op de Rai-feesten in Cartouche afkwamen. Het groepje gedroeg zich baldadig, was onbeschoft tegen het bedienend personeel en richtte vernielingen aan.

Om verdere escalatie te voorkomen, maakte Poppes vijf jaar gelden een einde aan de feesten. ,,Na een risico-analyse stuurden we het beleid bij'', zegt hij.

Poppes trekt een parallel met de supporters van Feyenoord die onlangs de vriendschappelijke uitwedstrijd tegen Bayer Leverkusen in Duitsland verstierden. ,,Die Feyenoord-hooligans hadden geen enkele aanleiding om zich te misdragen; hun club stond nota bene nummer 1'', aldus Poppes. ,,De Marokkanen in Cartouche hadden ook geen enkele legitimatie om zich agressief op te stellen. De feesten waren speciaal voor hen georganiseerd. Er was geen cultuurprobleem, geen acceptatieprobleem, ze werden volledig geaccepteerd en serieus genomen.''

Poppes gaat nu ook de speciale avonden voor Surinamers in Escape afbouwen. Lange tijd leverden deze doelgroepavonden geen enkel probleem op. Maar het agressieve gedrag van sommige bezoekers en enkele schietincidenten rond het Rembrandtplein geven hem nu het gevoel dat het fout kan gaan. ,,En dan stel je je beleid bij.''

Poppes signaleert een fundamenteel maatschappelijk probleem. ,,Er is een kern jongeren die niet meer reageert op de goede impulsen uit de Nederlandse samenleving.'' Dat is niet een exclusief probleem voor discotheekhouders. Het is een probleem voor de gehele maatschappij. Een oplossing heeft Poppes niet. ,,Die heeft niemand. De een zegt: werkkampen. De ander zegt: heropvoeding. Ikzelf weet het niet. Ik ben geen socioloog.''

    • Geert van Asbeck