PACT MET WONDERBAAN VAN CALGARY

Als tiener stopte Jeremy Wotherspoon (22) met ijshockey om zich volledig te kunnen wijden aan zijn lievelingssport. Als schaatser bereikte hij gisteren in Calgary voor eigen publiek een hoogtepunt. Wotherspoon werd wereldkampioen, met dank aan Robert DeNiro.

Zaterdag aan het begin van de avond vierde Jeremy Wotherspoon op de Olympic Oval al een feestje. De Canadees liet zich naast het ijs gewillig fotograferen door een groepje uitgelaten Japanse meisjes. Giechelend stelden ze zich op naast de ruim 1 meter 90 lange schaatser, terwijl achter hen WK-deelnemer Marnix ten Kortenaar als tussendoortje een trainingswedstrijd op de drie kilometer reed.

Gekke mensen die Japanners, moet Wotherspoon hebben gedacht. Een paar uur eerder had hij hun landgenoot Hiroyasu Shimizu van diens wereldrecord op de 500 meter beroofd. De moeder van de op dat moment nog regerend wereldkampioen Jan Bos en diens broer Theo sloegen het Japans-Canadese tafereel een paar meter verderop gade. Jan was al weer terug in zijn hotel, niet ver van de Olympic Oval.

Wotherspoon zag er halverwege het toernooi uit alsof hij in een roes leefde. Hij had een vrijwel onoverbrugbare kloof met Bos geslagen en reed twee wereldrecords op één dag. Het kon niet mooier. Hij presteerde dat ook eens bij de junioren, nog maar drie jaar geleden. Deze ervaring was vele malen mooier. En ook al raakte de Canadees gisteren zijn wereldrecord op de 1.000 meter weer kwijt aan Bos, het gaf zijn wereldtitel extra glans.

In Calgary heeft Wotherspoon een pact gesloten met het ijs. Hij traint het hele jaar op de baan die mede door de gunstige ligging - iets hoger dan 1.000 meter boven zeeniveau - als de snelste ter wereld geldt. Hij paste zijn techniek aan het superijs aan, met name in de bochten, reden waarom hij vooral in Calgary kan schitteren. ,,Natuurlijk heb ik als voordeel dat ik van deze geweldige faciliteit gebruik kan maken. En het is juist zo leuk omdat je weet dat er hier altijd wel een persoonlijk record in het verschiet ligt. Dat is een groot pluspunt van de Olympic Oval.''

De bittere nasmaak van het missen van een gouden medaille op de Olympische Spelen in Nagano was bij Wotherspoon snel verdwenen. Op de 500 meter werd hij een jaar geleden tweede, achter Shimizu. ,,Ach, tweede achter de wereldrecordhouder was nog niet zo slecht'', zegt Wotherspoon. De Canadees, die vorig seizoen de wereldbekerwedstrijden op de 500 en de 1.000 meter winnend afsloot, stelde met zijn zesde plaats op de 1.000 meter ronduit teleur in Nagano. Olympisch goud lijkt Wotherspoon nog steeds het mooiste wat er is. ,,Op welke afstand? Dat zal me een zorg zijn.''

Wotherspoon kan van het schaatsen leven, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Een vetpot levert de hobby waarvan hij zijn werk maakte niet op. Van de staat krijgt hij een bescheiden toelage en daar kan The Spoon net de eerste levensbehoeften als voedsel en huur van betalen. Het prijzengeld voor zijn podiumplaatsen bij de wereldbekerwedstrijden vormt een welkome aanvulling. En door een toeval beschikt Wotherspoon sinds vrijdag, een dag voordat het WK begon, over een persoonlijke sponsor; een nachtclub in downtown Calgary, Nightklub REPUBLIK, geschreven met een gespiegelde E en vooral gefrequenteerd door studenten en alternatieve bands.

Wotherspoon sleepte het contract niet binnen omdat hij zo'n goeie klant van de nachtclub is. ,,Ik droeg altijd een hoed met de naam van die nachtclub'', vertelt Wotherspoon over de vangst van zijn eerste en enige sponsor. ,,Dat ding beviel me goed en ik droeg hem ook voor de tv en als er foto's gemaakt werden. Een vriend van me, ook een schaatser, werkte daar. De eigenaar van de nachtclub, die nog een paar nachtclubs en een restaurant heeft, weet niet zoveel van schaatsen af. Hij weet in elk geval wie ik ben.''

Vrijdag zetten schaatser en nachtclubeigenaar hun handtekeningen onder het contract. Loopduur: tot het einde van dit seizoen. Dat lijkt langer dan het is, want over vier weken wordt in Calgary het seizoen afgesloten, met de Olympic Oval Final, de jaarlijkse recordwedstrijden.

Jaloers op de Nederlandse schaatsers, die sinds enkele jaren de vruchten plukken van de ruimere regels voor sponsoring, is Wotherspoon niet. ,,Ik vind geld ook weer niet zo belangrijk. Ik schaats omdat ik dat leuk vind. Soms kan geld ook je focus van het schaatsen wegnemen. Het zou wel leuk zijn om in Canada de status te hebben die de Nederlandse schaatsers in eigen land genieten. Maar dat is nu eenmaal niet zo.''

Maar met de populariteit van het schaatsen is het in ijshockeyland Canada nog steeds armoedig gesteld; de Oval telde in het weekeinde per dag nog geen 4.000 bezoekers. Toch koos Wotherspoon als tiener voor het schaatsen en niet voor die andere sport die hij jarenlang bij de ijshockeyclub van Red Deer had beoefend. ,,Het was in de eerste jaren gemakkelijk te combineren, maar toen het ijshockey wat serieuzer werd en we meer moesten gaan trainen, ben ik daar ongeveer tien jaar geleden mee gestopt.''

Die beslissing had alles te maken met zijn talent als schaatser en z'n voorkeur voor een individuele sport. ,,Je kunt een fantastische ijshockeyer zijn, maar als het team als slecht is, ben je nog nergens. Op de middelbare school speelde ik volleybal, maar dan lopen er altijd wel een paar prutsers bij, mensen die het niet leuk maken om die sport te beoefenen.''

Wotherspoon werd op 26 oktober 1976 geboren in een dorpje in Saskatchewan. Van die plaats, Humboldt, kan hij zich niks meer herinneren, omdat de familie al na enkele jaren verhuisde naar Red Deer, een stad met 60.000 inwoners. Daar groeide Wotherspoon op. Zijn ouders wonen daar nog steeds. Vader - een man met Engelse en Schotse voorouders - is er adjunct-directeur van een lagere school, moeder - een vrouw met Engels, Duits en Noors bloed - geeft op een lagere school Engels aan kinderen van immigranten.

Meer dan zijn trainers hebben de ouders van Wotherspoon de grootste invloed op zijn carrière gehad. Zij stimuleerden hem en zorgden er af en toe met zachte dwang voor dat hij zich inzette voor de sport waarvoor hij bewust gekozen had. Van alle trainers die hij versleet - in de afgelopen vijf jaar al vijf stuks - beschouwt hij zijn eerste, in Red Deer, nog als de belangrijkste. ,,Die heeft me op weg geholpen. De eerste basisgewoonten die je worden aangeleerd kunnen een groot verschil maken. En elke keer als ik in terug ben in Red Deer, praten we nog steeds over techniek.''

Uitgerekend de zoon van een onderwijzersechtpaar had de pest aan school en huiswerk. Zijn schaatsreizen als lid van de Lions Speed Skating Club in Red Deer zag hij dan ook als een mooie gelegenheid om af en toe wat schooldagen te missen, bijvoorbeeld als hij in een ver buitenland deelnam aan het WK schaatsen voor junioren.

In Calgary staat hij ingeschreven aan de universiteit, waarvan de Olympic Oval onderdeel is. ,,Soms'' is hij als student op de campus, voegt hij er met een veelbetekenende glimlach aan toe. Op een dag zal hij zijn studie biologische wetenschappen weer oppakken. Maar voorlopig wil hij daar niks van weten.

Nog jaren hoopt Jeremy Wotherspoon op de hoogste trede van het podium te staan, nog jaren wil hij wereldrecords laten sneuvelen. De laatste keer voor het WK dat de sprinter een wereldrecord had gereden, vorige maand op de 1.000 meter eveneens in Calgary, had de Canadees zich laten inspireren door een vliegvisvideo. Aan vliegvissen in de Bow, de rivier die door Calgary meandert, beleeft hij veel plezier. De wijze waarop hij vist zegt iets over het karakter van de goedmoedige Wotherspoon; hij gebruikt kunstaas en gooit de gevangen vissen terug in de rivier.

De avond voor zijn twee wereldrecords koos hij voor het ruigere werk. Wotherspoon bekeek Raging Bull, een boksfilm met Robert DeNiro als Jake LaMotta. Met de opmerking dat hij weer eens toe was aan een beetje geweld, kreeg hij gisteren de lachers op zijn hand. Humor heeft hij wel, zegt verslaggeefster Lori Ewing van de Calgary Herald, al lijkt hij een saaie jongen. ,,Vorig jaar liep hij zich warm langs een ijsbaan ergens in Europa. Toen hij op een groot beeldscherm zag dat hij in beeld was, deed hij alsof hij een hartaanval kreeg. Typisch Jeremy, a real practical joker.''