Bos verspeelt titel met opgeheven hoofd

Verder dan de tweede plaats bij de wereldkampioenschappen sprint kwam Jan Bos gisteren niet in Calgary. Toch nam de sprinter uit de ploeg van Peter Mueller met geheven hoofd en ,,heel erg tevreden'' afscheid van het mooiste schaatstoernooi van dit seizoen. Vorig jaar veroverde Bos in Berlijn de wereldtitel en werd de Canadees Jeremy Wotherspoon tweede. Op het supersnelle ijs van de Olympic Oval waren de rollen omgedraaid. De Japanner Hiroyasu Shimizu legde beslag op de derde plaats, vóór nummer vier Jakko Jan Leeuwangh en nummer vijf Erben Wennemars. Net als Bos verbeterden zij hun persoonlijke records op de 500 en de 1.000 meter.

Bos verspeelde zijn titel zaterdag op de 1.000 meter, maar gisteren revancheerde hij zich met een zege op de 500 meter, in een Nederlands record van 34,87, en een wereldrecord op de 1.000 meter, in 1.08,55. ,,Maar ik was liever wereldkampioen geweest zonder wereldrecord'', erkende de zilveren-medaillewinnaar na afloop. ,,Jeremy is beter dan vorig jaar en ik ben wat minder'', erkende Bos ruiterlijk. ,,Als je hier wereldkampioen wordt, ben je echt de beste'', had de 23-jarige sprinter eerder gezegd. ,,Dan ben je de beste schaatser op de beste ijsbaan.''

Wotherspoon sloeg zaterdag met twee wereldrecords, op de 500 en de 1.000 meter, een flink gat met de titelverdediger. Op de eerste dag van het kampioenschap raakte Bos zijn titel al kwijt aan de Spoon Man, die voor eigen publiek aan de hoog gespannen verwachtingen voldeed. ,,Op een WK moet je vier goeie afstanden rijden en Jeremy heeft dat gedaan'', zei Bos. ,,Ik verpruts er één en dan win je dus niet. Het was een slippertje.''

Nadat Bos zaterdag met 35,07 een Nederlands record op de 500 meter had gereden - goed voor de derde plaats achter Wotherspoon en Shimizu - ging het op de 1.000 meter mis. Terwijl Wotherspoon zojuist in een wereldrecord van 1.08,66 over de streep was gegleden, maakte Bos een valse start. Tegenstander Kevin Overland volgde dat voorbeeld. Het vertrek van de twee liet nog langer op zich wachten toen de Canadees langs de kant door zijn coach een braam van z'n schaats liet verwijderen, tot ergernis van Bos.

Bos ging nog net niet zover dat hij van een Canadees complot wilde spreken, bedoeld om hem uit zijn concentratie te halen. Wel voelde hij zich ,,geflikt'' door de vriend van Marianne Timmer. ,,Terwijl die trainer z'n braam eraf haalde, was ik helemaal niet meer met de start bezig. Ik dacht, `wat een eikel'.'' Desondanks reed Bos met 1.09,49 een Nederlands record, dat hij even later moest delen met Leeuwangh. Volgens Mueller had Bos zijn concentratie moeten vasthouden. ,,Jan maakte de eerste valse start, wij zijn dus met die kettingreactie begonnen.''

Na de eerste dag begon Bos aan een vrijwel onmogelijke opgave. Het gat met Wotherspoon was te groot. ,,Of hij moet nog op z'n bek gaan'', sprak Bos, ,,maar op zo'n manier zou ik absoluut geen wereldkampioen willen worden.'' Of Bos de eer nog kon redden met een wereldrecord op de 1.000 meter, zijn specialiteit? ,,Dat staat nu wel heel erg scherp'', zei hij zaterdag nog.

Op de slotafstand reed Bos gistermiddag tegen Leeuwangh. Met pijnstillers tegen een hardnekkige liesblessure fungeerde de ploegmaat als aanjager voor Bos. ,,Ik zei tegen Jan dat hij achter me moest gaan zitten, zodat hij een goeie eerste ronde kon rijden. Ik zou dan voor hem aanzetten op de kruising. In de laatste ronde moest hij knallen en dat deed hij ook.''

Leeuwangh was gezien zijn liesblessure die vorige week weer de kop opstak ,,erg blij'' met zijn vierde plaats, dezelfde klassering als vorig jaar.

Wennemars, vorig jaar bronzen-medaillewinnaar in Berlijn, verknalde zijn WK op de eerste 500 meter. ,,Ik was één brok spanning. Misschien leg ik mezelf wel te veel druk op. Zo zat ik zaterdag al anderhalf uur voor de 500 meter met de schaatsen in m'n handen op het middenterrein. Vandaag zat ik tot vlak voor de start nog lekker tussen de jongens op de tribune'', zei Wennemars, die behalve door een schare Nederlanders werd toegejuicht door twee meisjes uit Tokio die na een impulsief huwelijksaanzoek van de sprinter bij de Olympische Spelen nu van Japan naar Canada waren gevlogen. Vannacht vierden ze in een discotheek in Calgary het Hollandse feestje mee.

Wennemars was blij dat hij zich met Bos en Leeuwangh had geplaatst voor de 1.000 meter bij de WK afstanden over drie weken in Heerenveen. ,,Daarmee zijn we ook van dat gezeur af'', zei hij verwijzend naar de pogingen van olympisch kampioen Ids Postma om daar op de 1.000 meter te starten.

Het is allerminst rustig rond de succesvolle Nederlandse sprintploeg. De KNSB legde de Mueller onlangs een verbod op om te spreken over de toekomst van de ploeg, nadat de Amerikaan zich uitgesproken had over het al dan niet verlengen van zijn contract dat tot en met het einde van dit seizoen loopt. De kans bestaat dat de sprinters de KNSB verlaten en een commerciële ploeg gaan vormen. ,,Ik denk dat dat heel goed mogelijk is'', zei Bos. Als er een sponsor komt die het dubbele betaalt van de KNSB, waarom zou je dan bij de bond blijven? Het gaat erom dat je er sportief beter van wordt.''

De sprintploeg moet nogal eens op de kleintjes letten, maakte Bos duidelijk. Hij zou graag vaker in Calgary trainen, om net als Wotherspoon beter te kunnen wennen aan de grotere snelheden. Wennemars was minder uitgesproken en gaf de KNSB nog wat krediet, ook al is er de stilzwijgende afspraak dat de wegen van Mueller, Bos, Wennemars en Leeuwangh zich niet zullen scheiden tot en met de Olympische Spelen van 2002 in Salt Lake City.

Wotherspoon: pagina 17